Trzydziesty Dzień Pański: Godność Wieczerzy

utworzone przez | lip 26, 2026 | Teologia systematyczna

Katechizm Heidelberski

Pytanie 80

Na czym polega różnica między Wieczerzą Pańską a Mszą katolicką?

Wieczerza Pańska jest zapewnieniem o całkowitym odpuszczeniu naszych grzechów dzięki ofierze Jezusa, jaką On sam – raz jeden i raz na zawsze – złożył na krzyżu [Hebr. 7:26-27; 9:12, 25-28; 10:10, 12-14, 19-22].

Ponadto zapewnia ona o tym, że dzięki Duchowi Świętemu zostajemy wszczepieni w Jezusa Chrystusa [1 Kor. 6:17; 10:16-17; 12:13; Rzym. 6:5; 11:24], który w ciele swoim przebywa teraz w niebiesiech, po prawicy Ojca [Jan 20:17; Dzieje. 7:55-56; Hebr. 1:3; 8:1], i chce, abyśmy Go – jako takiego – wielbili [Jan 4:21-24; Filip. 3:20; Kol. 3:1; 1 Tes. 1:10].

Tymczasem według (nauki o) mszy, żywi i umarli dostępują odpuszczenia grzechów przez mękę Chrystusową, jeśli Chrystus jest jeszcze codziennie ofiarowywany za nich przez kapłanów. Ponadto zaś – będąc cieleśnie obecny pod postacią chleba i wina – w nich też powinien być uwielbiany. Msza (tak pojmowana) jest więc w gruncie rzeczy zaprzeczeniem jednorazowej ofiary i męki Jezusa Chrystusa i godnym potępienia bałwochwalstwem.

Pytanie 81

Dla kogo została ustanowiona Wieczerza Pańska?

Dla tych wszystkich, którzy są niezadowoleni, bo poznali swe grzechy, a mimo to wierzą, że będzie im darowane, podobnie jak słabości ich zakryte są przez mękę i śmierć Chrystusa; dla tych, którzy pragną nieustannie wzmacniać wiarę i czynić godniejszym życie. Obłudnicy zaś i ci wszyscy, którzy nie chcą się upamiętać, spożywając chleb i wino sąd na siebie sprowadzają [1 Kor. 10:19-22; 11:26-32].
.

Pytanie 82

Czy wolno dopuścić do Wieczerzy Pańskiej tych, których słowa i czyny są świadectwem niewiary i bezbożności?

Nie wolno, gdyż byłaby to zniewaga Przymierza Bożego, a gniew Pański skierowałby się na całą społeczność. Z tego względu Kościół chrześcijański, stosownie do nakazu Jezusa Chrystusa i Jego Apostołów, posługując się władzą kluczy powinien takie osoby wyłączyć aż do chwili, gdy poprawią swe życie [Psalm 50:16; Izaj. 1:11-17; 1 Kor. 5:11; 11:17-34; Mat. 18:15-18].
.

Konfesja Belgijska

Artykuł XXXV

Święta Wieczerza naszego Pana Jezusa Chrystusa

Wierzymy i wyznajemy, że nasz Zbawiciel Jezus Chrystus nakazał i ustanowił sakrament wieczerzy świętej [1], aby karmić i wspierać tych, których już odrodził i włączył do swojej rodziny, to jest Kościoła.

Ci, którzy są odrodzeni, mają w sobie dwojakie życie [2] – jedno cielesne i ziemskie, w którym uczestniczą od swoich pierwszych narodzin i które jest udziałem wszystkich ludzi; drugie natomiast duchowe i niebiańskie, które otrzymują wraz z powtórnym narodzeniem [3], a które bierze się ze Słowa Ewangelii [4] i ze społeczności z ciałem Chrystusa – życie to nie jest powszechne, lecz należy jedynie do wybranych Bożych [5]. Dlatego Bóg dał nam ku pokrzepieniu naszego cielesnego i ziemskiego życia ziemski i powszechny chleb, który jest dlań pożyteczny i dostępny wszystkim ludziom, tak samo jak życie. Lecz dla wsparcia duchowego i niebiańskiego życia wierzących Bóg zesłał chleb żywota, który zstąpił z nieba, a mianowicie Jezusa Chrystusa [6], który posila i wzmacnia duchowe życie wierzących, kiedy Go spożywają, to znaczy, kiedy Go akceptują i przyjmują przez wiarę w duchu [7].

W celu zobrazowania nam tego duchowego i niebiańskiego chleba Chrystus ustanowił ziemski i widzialny chleb jako sakrament swego ciała oraz wino jako sakrament swojej krwi [8], aby przez nie poświadczyć nam, że tak jak przyjmujemy i trzymamy ten sakrament w naszych dłoniach oraz go jemy i pijemy naszymi ustami, przez co nasze życie jest następnie posilone, tak pewne jest, że przez wiarę (która jest ręką i ustami naszej duszy) otrzymujemy prawdziwe ciało i krew Chrystusa, naszego jedynego Zbawiciela, dla naszych dusz – dla podtrzymania naszego duchowego życia [9].

Tak jak pewne jest ponad wszelką wątpliwość, że Jezus Chrystus nie na darmo nakazał nam sprawowanie swych sakramentów, tak też sprawia w nas wszystko to, co zostało zobrazowane w tych świętych znakach, choć sposób w jaki się to odbywa przekracza nasze zrozumienie i możliwości pojmowania, gdyż działania Ducha Świętego są zakryte i niepojęte. Jednakże nie mylimy się twierdząc, że to, co jemy i pijemy, jest prawdziwym i rzeczywistym ciałem oraz prawdziwą krwią Chrystusa [10]. Lecz sposób, w jaki w nich uczestniczymy, nie dotyczy ust, lecz ducha przez wiarę. A zatem, chociaż Chrystus zawsze siedzi po prawicy swego Ojca w niebiosach [11], to jednak nie wzdryga się przed uczynieniem nas swymi uczestnikami przez wiarę. Ta uczta jest duchową biesiadą, w której Chrystus zaszczepia siebie w nas wraz z wszelkimi płynącymi z tego korzyściami, a także daje nam w niej rozkoszować się Nim oraz zasługami zdobytymi przez Jego cierpienia i śmierć [12] – karmi, wzmacnia i pociesza nasze ubogie i smutne dusze, kiedy jemy Jego ciało, a także ożywia i pokrzepia je, kiedy pijemy Jego krew [13].

W dodatku, chociaż sakramenty ściśle łączą się z rzeczywistością w nich zobrazowaną, to jednak nie wszyscy mają udział w obu. Niewierni przyjmują ten sakrament ku własnemu potępieniu [14] – nie otrzymują oni jego rzeczywistości, tak samo jak Judasz i Szymon czarnoksiężnik przyjęli sakrament, lecz nie Chrystusa, który jest w nim zobrazowany, i w którym jedynie wierzący mają uczestnictwo.

Na koniec, przyjmujemy ten święty sakrament w zgromadzeniu Bożego ludu, z pokorą i czcią [15], wspominając należycie śmierć Chrystusa, naszego Zbawiciela, z dziękczynieniem, wyznając tym naszą wiarę, a także chrześcijańską wiarę. Dlatego nikt nie powinien przystępować do tej uczty bez uprzedniego badania siebie, aby przypadkiem jedząc ten chleb i pijąc z tego kielicha, nie jadł i nie pił własnego sądu [16]. Pokrótce, ten święty sakrament skłania nas do gorliwej miłości dla Boga i naszego bliźniego.

Odrzucamy wszelkie domieszki i potępienia godne wymysły, które ludzie dodali lub zmieszali z sakramentami, profanując je, i zarazem stwierdzamy, że winniśmy być w pełni usatysfakcjonowani ustanowieniami przekazanymi nam przez Chrystusa i Jego Apostołów i tak się do nich odnosić, jak to i tamci czynili.

[1] Mat. 26:26; Marek 14:22; Łuk. 22:19; 1 Kor. 11:23-25
[2] Jan 3:6
[3] Jan 3:5
[4] Jan 5:23-25
[5] 1 Jana 5:12; Jan 10:28
[6] Jan 6:32-33, 51
[7] Jan 6:63
[8] Łuk. 22:19-20
[9] 1 Kor. 10:16-17; Efez. 3:17; Jan 6:35
[10] Jan 6:55-56; 1 Kor. 10:16
[11] Dzieje. 3:21; Marek 16:19; Mat. 26:11
[12] Mat. 26:26; Łuk. 22:19-20; 1 Kor. 10:2-4
[13] Izaj. 55:2; Rzym. 8:22-23
[14] 1 Kor. 11:29; 2 Kor. 6:14-15; 1 Kor. 2:14
[15] Dzieje. 2:42; 20:7
[16] 1 Kor. 11:27-28

Kanony z Dort

Rozdział 2.8

Taki był bowiem suwerenny zamysł i najłaskawsza wola i cel Boga Ojca, aby ożywiająca i zbawiająca skuteczność najcenniejszej śmierci swego Syna objęła wszystkich wybranych, aby dając wyłącznie im dar wiary usprawiedliwiającej, przyprowadzić ich pewnie do zbawienia; to znaczy, że wolą Bożą było,

– aby Chrystus przez krew krzyża, przez którą utwierdził nowe przymierze, skutecznie wykupił z każdego ludu, plemienia, narodu, oraz języka wszystkich tych, i tylko tych, którzy od wieczności zostali wybrani do zbawienia i dani mu przez Boga Ojca;

– aby podarował im wiarę, która, wraz ze wszystkimi innymi zbawiającymi darami Ducha Świętego jakie nabył dla nich przez swą śmierć, oczyściła ich ze wszystkich grzechów, zarówno pierworodnego jak i popełnionych rzeczywiście, bez względu na to, czy popełnione przed czy po uwierzeniu;

– i wiernie zachowawszy ich aż do końca, przyprowadzić ich nieskalanych i czystych do radości chwały w jego Obecności na zawsze.

Standardy Westminsterskie

Konfesja Westminsterska

Rozdział 29 O Wieczerzy Pańskiej

III. W tym obrzędzie Pan Jezus polecił swoim sługom modlić się i błogosławić chleb i wino, by w ten sposób poświęcić je z pospolitego do świętego użytku. Mają brać i łamać chleb, następnie brać kielich i dawać zarówno uczestnikom, jak również sami uczestniczyć w komunii.

VII. Ci, którzy są godni i w wewnętrzny sposób jedzą i piją widzialny chleb i wino w tym obrządku, równocześnie przyjmują i karmią się Chrystusem ukrzyżowanym oraz otrzymują wszystkie dobrodziejstwa Jego śmierci. Czynią to prawdziwie i w rzeczywistości, nie jakby karmili się rzeczywistym ciałem i krwią jakiejś osoby, lecz czynią to wewnętrznie i przez wiarę. Ciało i krew Chrystusa są przekazywane wierze chrześcijan, nie dzieje się to w żaden fizyczny sposób, lecz tylko w sensie duchowym, tak jak sam chleb i wino są przekazywane ich zewnętrznym, fizycznym zmysłom.

VIII. Wszyscy, którzy uczestniczą w Wieczerzy Pańskiej niegodnie, grzeszą przeciwko ciału i krwi Pańskiej, a ich jedzenie i picie ściąga na nich Boży sąd. Tak więc wszyscy nieświadomi lub niepobożni ludzie, którzy niezdolni są do społeczności z Chrystusem, są podobnie niegodni, aby zasiadać przy Stole Pańskim; dopóki pozostaną w takim stanie, nie mogą być we właściwy sposób uczestnikami świętego obrządku Chrystusowego, gdyż w ten sposób popełniliby wielki grzech przeciwko Chrystusowi.

Większy Katechizm Westminsterski

Pytanie 171. Jak uczestnicy sakramentu Wieczerzy Pańskiej mają się przygotować przed przystąpieniem do niego?

Uczestnicy sakramentu Wieczerzy Pańskiej przed przystąpieniem do niego powinni przygotować się poprzez: zbadanie samych siebie, czy są w Chrystusie, oraz swoich grzechów i pragnień; a także prawdziwości i miary swojego poznania, wiary, nawrócenia; miłości do Boga i braci, dobrej woli względem wszystkich ludzi, przebaczania tym, którzy wobec nas zawinili; swojego pragnienia Chrystusa i nowego posłuszeństwa; a także poprzez odnowienie korzystania z tych łask przez poważne rozważania i gorliwą modlitwę.

Pytanie 172. Czy ktoś, kto wątpi, iż jest w Chrystusie lub iż jest właściwie przygotowany, może przystąpić do Wieczerzy Pańskiej?

Ktoś, kto wątpi, iż jest w Chrystusie lub iż jest właściwie przygotowany do sakramentu Wieczerzy Pańskiej, może mieć prawdziwy udział w Chrystusie, chociaż nie ma jeszcze pewności tego. W Bożych oczach tak jest, jeżeli ów człowiek jest właściwie poruszony swoją potrzebą i szczerze pragnie znaleźć się w Chrystusie oraz porzucić nieprawość. W takim przypadku (ponieważ obietnica oraz ten sakrament zostały ustanowione, żeby przynosić ulgę nawet słabym i wątpiącym chrześcijanom) powinien on żałować swojej niewiary i starać się rozwiązać swoje wątpliwości, a tak czyniąc, może i powinien przystąpić do Wieczerzy Pańskiej, aby zostać jeszcze bardziej wzmocnionym.

Pytanie 173. Czy ktoś, kto wyznaje wiarę i pragnie przystąpić do Wieczerzy Pańskiej, może zostać przed tym powstrzymany?

Ludzie, którym brakuje zrozumienia lub powodują zgorszenie, pomimo ich wyznania wiary i pragnienia przystąpienia do Wieczerzy Pańskiej, mogą i powinni być powstrzymani przed udziałem w tym sakramencie mocą daną przez Chrystusa Kościołowi, aż zostaną pouczeni i okażą poprawę swego postępowania.

Pytanie 174. Co jest wymagane od uczestników sakramentu Wieczerzy Pańskiej, podczas gdy jest udzielany?

Od uczestników sakramentu Wieczerzy Pańskiej wymaga się, aby podczas jej udzielania oczekiwali Boga w tym ustanowieniu z całym szacunkiem i uwagą, pilnie obserwowali sakramentalne elementy i czynności, uważnie rozróżniali ciało Pana i z przejęciem rozmyślali nad jego śmiercią i cierpieniami oraz tym sposobem pobudzali siebie do ożywionego korzystania z danych im łask; osądzając samych siebie i żałując za grzech; gorąco łaknąc i pragnąc Chrystusa, karmiąc się nim przez wiarę, przyjmując z jego pełni, polegając na jego zasługach, radując się z jego miłości, dziękując za jego łaskę; a także odnawiając swoje przymierze z Bogiem i miłość do wszystkich świętych.

Pytanie 175. Co jest obowiązkiem chrześcijan po tym, jak przyjęli sakrament Wieczerzy Pańskiej?

Obowiązkiem chrześcijan po tym, jak przyjęli sakrament Wieczerzy Pańskiej, jest poważne rozważenie tego, w jaki sposób zachowywali się podczas niego i z jakim skutkiem. Jeżeli doświadczyli ożywienia i pociechy, powinni błogosławić Boga za to, prosić o trwanie tego stanu, wystrzegać się ponownych upadków, wypełniać swoje śluby i zachęcać samych siebie do częstego udziału w tym ustanowieniu. Ale jeżeli nie doświadczyli żadnych korzyści, powinni staranniej rozważyć swoje przygotowanie do sakramentu i postępowanie podczas niego. Gdy w obu tych rzeczach mogą uznać przed Bogiem i własnym sumieniem, iż postępowali właściwie, powinni oczekiwać owocu we właściwym czasie. Wszakże, jeżeli dostrzegą, że zawiedli w którejś z tych rzeczy, powinni okazać skruchę i zadbać o nią w przyszłości z większą pilnością.

Pytanie 177. Jakie są różnice pomiędzy sakramentami chrztu i Wieczerzy Pańskiej?

Sakramenty chrztu i Wieczerzy Pańskiej różnią się tym, że chrzest jest udzielany tylko raz, za pomocą wody, jako znak i pieczęć naszego odrodzenia i wszczepienia w Chrystusa oraz może być udzielony nawet niemowlętom; natomiast Wieczerza Pańska powinna być sprawowana często, za pomocą elementów chleba i wina, aby przedstawiać i ukazywać Chrystusa jako duchowy pokarm dla duszy i potwierdzić nasze trwanie i wzrost w nim oraz może być udzielana tylko tym, którzy mają odpowiedni wiek i zdolność do badania samych siebie.

Mniejszy Katechizm Westminsterski

Pytanie 97: Czego wymaga się do godnego uczestnictwa w Wieczerzy Pańskiej?

Wymaga się od tych, którzy mają godnie przystąpić do Wieczerzy Pańskiej, aby badali się względem swej wiedzy dla rozróżniania ciała Pańskiego, względem swej wiary dla posilania się z niego, względem nawrócenia, miłości i nowego posłuszeństwa, aby przypadkiem, przystępując niegodnie, nie jedli i nie pili własnego sądu. 1 Kor. 11:28-29; 2 Kor. 13:5; 1 Kor. 11:31; 1 Kor. 11:1- 20; 1 Kor. 5:8; 1 Kor. 11:27

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email