utworzone przez Reformowani | lut 6, 2026 | Angelologia, Egzegezy

Czym jest „Ciało Mojżesza” w Liście Judy?
Judy 1:9 Lecz archanioł Michał, rozprawiając z diabłem, spierał się o ciało Mojżesza, nie ośmielił się wypowiedzieć przeciwko niemu bluźnierczego oskarżenia, ale powiedział: Niech cię Pan zgromi.
List Judy mówi o „Michale archaniele” jako „spierającym się z diabłem” „o ciało Mojżesza”. Nie odnosi się to do literackiego ciała Mojżesza (od Księgi Rodzaju do Księgi Powtórzonego Prawa i Psalmu 90) ani do cywilnego ciała Mojżesza (narodu żydowskiego). Fragment dotyczy fizycznego ciała Mojżesza, składającego się z jego ciała i kości.
Trudno sobie nawet wyobrazić jakikolwiek sensowny spór między Michałem a szatanem o (anatomiczne) ciało Mojżesza podczas jego życia na ziemi. List Judy 1:9 odnosi się natomiast do ciała Mojżesza po jego śmierci. Księga Powtórzonego Prawa 34 informuje nas o śmierci Mojżesza i pochówku przez Boga oraz o ukrytym miejscu jego grobu:
5 Mojż. 34:5-6 5. Tam właśnie umarł Mojżesz, sługa PANA, w ziemi Moabu, według słowa PANA. 6. I pogrzebał go w dolinie, w ziemi Moabu, naprzeciw Bet-Peor, a nikt nie zna jego grobu aż po dziś dzień.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lut 4, 2026 | Herezja Remonstrancji

Początki gangreny
Hebr. 6:17-18
17. Dlatego też Bóg, chcąc dobitniej okazać dziedzicom obietnicy niezmienność swojego postanowienia, poręczył ją przysięgą;
18. Abyśmy przez dwie niezmienne rzeczy, w których jest niemożliwe, aby Bóg kłamał, mieli silną pociechę, my, którzy uciekliśmy, by pochwycić się wyznaczonej nam nadziei;
W pełni opracowany system teologii dobrointencyjnej oferty ewangelii nie pojawił się w kościołach prezbiteriańskich przez wiele lat. Kiedy w końcu się pojawił i znalazł się w oficjalnym programie kościoła, można go było znaleźć jedynie w niektórych gremiach prezbiteriańskich. Wielu myślicieli prezbiteriańskich dyskutowało o ofercie, a nawet przyjęło jej język, ale w ważnych przypadkach sprzeciwiali się jej teologii lub niejasno określali, co dokładnie przez nią rozumieją.
Ponieważ nie mogę omówić każdego myśliciela prezbiteriańskiego, wolę omówić tylko kilku reprezentatywnych myślicieli czasów nowszych, których wpływ na współczesną myśl prezbiteriańską był znaczący.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lut 3, 2026 | Teologia biblijna

Rzym oczyszcza „mętną” wodę Boga
Marek 7:9 Mówił im też: Całkowicie znosicie przykazanie Boże, aby zachować swoją tradycję.
Przejdziemy teraz od niskiego mniemania Rzymu o Piśmie Świętym, a następnie powróćmy do jego bardzo wysokiego mniemania o własnych oświadczeniach. W niedawnej dyskusji ekumenicznej między rzymskim apologetą a protestantem, dialog skupił się na czystości Słowa Bożego. Psalmista napisał
Psalm 119:140 Twoje słowo jest bardzo czyste, dlatego twój sługa je kocha.
Psalm 12:6 Słowa PANA to słowa czyste jak srebro wypróbowane w ziemnym tyglu, siedmiokrotnie oczyszczone.
Nieprawda – twierdził rzymski kaznodzieja – gdyż słowo Boże jest nam przekazywane w stanie surowym, nieprzetworzonym i zamulonym i nie jest oczyszczone, dopóki nie zostanie oczyszczone i przefiltrowane do spożycia przez rzymskie Magisterium.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | lut 2, 2026 | Egzegezy, Teologia reformowana

Wprowadzenie
Psalm 139:1 Przewodnikowi chóru. Psalm Dawida. PANIE, przeniknąłeś mnie i znasz mnie.
Kiedy przeczytamy cały Psalm 139 na myśl przychodzi propozycja tytułu: zachwyt najpiękniejszym obrazem Boga. I mając na myśli obraz, nie chcemy powiedzieć o jakiś wytworach ilustrowanych czy też rycinach, figurach, gdyż czynienie tego jest zabronione, a jednak co czynią heretyccy rzymscy katolicy i prawosławni.
2 Mojż. 20:4 Nie będziesz czynił sobie żadnego rzeźbionego posągu ani żadnej podobizny czegokolwiek, co jest w górze na niebie, co jest nisko na ziemi ani co jest w wodach pod ziemią.
5 Mojż. 4:15-116 15. Strzeżcie więc pilnie swoich dusz, gdyż nie widzieliście żadnej postaci w dniu, w którym PAN przemówił do was na Horebie spośród ognia; 16. Abyście się nie zepsuli i nie czynili sobie rzeźbionego posągu, podobizny wszelkiej postaci w kształcie mężczyzny lub kobiety;
Rzym. 1:21-23 21. Dlatego że poznawszy Boga, nie chwalili go jako Boga ani mu nie dziękowali, lecz znikczemnieli w swoich myślach i zaćmiło się ich bezrozumne serce. 22. Podając się za mądrych, zgłupieli; 23. I zamienili chwałę niezniszczalnego Boga na podobieństwo obrazu zniszczalnego człowieka, ptaków, czworonożnych zwierząt i gadów.
Raczej mówimy „obraz” w sensie opisu Pana Boga, który, można powiedzieć, jest zdumiewający.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 31, 2026 | Chrystologia: nauka o Chrystusie, Egzegezy, Eklezjologia: nauka o kościele, Teologia reformowana

Wprowadzenie
1 Tes. 1:1-4
1. Paweł, Sylwan i Tymoteusz do kościoła Tesaloniczan, który jest w Bogu Ojcu i Panu Jezusie Chrystusie. Łaska wam i pokój od Boga, naszego Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa.
2. Zawsze dziękujemy Bogu za was wszystkich, czyniąc wzmiankę o was w naszych modlitwach;
3. Nieustannie wspominając wasze dzieło wiary i trud miłości, i wytrwałość w nadziei w naszym Panu Jezusie Chrystusie, przed Bogiem i naszym Ojcem;
Nie sposób przecenić wagi ciężaru doktrynalnego i wpływu na doktrynę katolicką (tj. powszechną) Pierwszego Listu do Tesaloniczan. Na przestrzeni wieków był on używany we wczesnochrześcijańskich sporach o eschatologię, [1], cielesność Chrystusa i rzeczywistość zmartwychwstania przeciw gnostykom [2] antropologię [3], także przeciwko montanistom, proto-zielonoświątkowcom z ich herezją pozabiblijnych proroctw [4], z arianami odrzucającymi Boskość Chrystusa [5], przeciw herezji snu dusz [6] wreszcie łaskę i apostolski autorytet i tradycję. Doprawdy List ten odbił się szerokim echem prowadząc przez ścieżki Apostołów, aby uniknąć fetoru herezji.
Dzięki Bożej opatrzności i łasce możemy rozważyć pierwszy werset błogosławionego Listu traktującego o niemal doskonałym Kościele otwierający szerokie wrota świętej doktryny. Pierwszy werset, choć krótki, jest niezwykle treściwy doktrynalnie a ponieważ nie jest możliwe szczegółowe rozważenie każdego teologicznego aspektu, zadowolić się będziemy musieli najważniejszym przesłaniem. W związku z tym przyjmiemy najprostszy możliwy podział:
1) Identyfikacja nadawcy
2) Identyfikacja odbiorcy
3) Ich relacje
4) Jedność duchowa Kościoła z Bogiem i Chrystusem
5) Afirmacja łaski i pokoju
6) Źródło obu powyższych
Zaglądając pod każdy liść wspaniałej rośliny pierwszego wersetu odkryjemy wiele owoców Ducha Świętego, które, mamy gorącą nadzieję, zaspokoją nasze duchowe apetyty na niesfałszowane mleko Słowa Bożego, którego całym fundamentem i sumą jest prawda i tylko prawda (1 Piotra 2:2; Psalm 119:160).
Ponieważ każda podróż musi gdzieś się zacząć, przejdźmy do pierwszego punktu rozważania. Niech Pan oświeca nasze duchowe oczy w tej podróży.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 29, 2026 | Eschatologia: nauka o rzeczach ostatecznych

Źródło błędu
1 Kor. 2:13-14
13. A o tym też mówimy nie słowami, których naucza ludzka mądrość, lecz których naucza Duch Święty, stosując do duchowych spraw to, co duchowe.
14. *Lecz cielesny człowiek nie akceptuje tych rzeczy, które są Ducha Bożego. Są bowiem dla niego głupstwem i nie może ich poznać, ponieważ rozsądza się je duchowo.
Interpretowane na sposób fizyczny, wspaniałe perspektywy zawarte w proroctwach Starego Testamentu stanowią w Piśmie Świętym prawdziwą podstawę dla mrzonek o postmilenializmie. Postmilenialiści powołują się niepewnie na Objawienie 20.
Odwołują się do fragmentów Nowego Testamentu, tu i ówdzie. Jednak ich teoria rzeczy ostatecznych opiera się głównie na proroctwach Starego Testamentu, a konkretnie na proroctwach o nadchodzącym, zwycięskim i chwalebnym królestwie Mesjasza. To właśnie w proroctwach Starego Testamentu, które wytyczają wspaniałe perspektywy na przyszłość, znajduje się bastion postmilenializmu.
A) Panowanie Mesjasza nad narodami żelazną rózgą z Psalmu 2
Psalm 2:8-9 8. Poproś mnie, a dam ci narody w dziedzictwo i krańce ziemi na własność. 9. Potłuczesz je laską żelazną, jak naczynie gliniane je pokruszysz.
B) Królestwo pokoju z Psalmu 72
Psalm 72:8-9 8. Będzie panował od morza do morza, od rzeki aż po krańce ziemi. 9. Przed nim upadną mieszkańcy pustyni, a jego wrogowie będą proch lizać.
C) Napełnienie ziemi poznaniem Jahwe z Izajasza 11
Izaj. 11:9 Nie będą wyrządzać krzywdy ani zabijać na całej mojej świętej górze, bo ziemia będzie napełniona poznaniem PANA, tak jak wody okrywają morze.
D) Pomyślny stan świętych z Izajasza 65
Izaj. 65:20 Nie będzie tam już ani niemowlęcia żyjącego tylko kilka dni, ani starca, który by nie dożył swoich dni, bo dziecko umrze jako stuletni, ale grzesznik, choćby miał i sto lat, będzie przeklęty.
E) i mały kamień wypełniający całą ziemię, z Księgi Daniela 2
Dan. 2:34 Patrzyłeś na to, aż został odcięty kamień bez pomocy rąk, i uderzył posąg w jego stopy z żelaza i gliny, i skruszył je.
To są proroctwa i fragmenty, które stanowią podstawę i motywację postmilenializmu. Głównym zarzutem podnoszonym przez postmilenialistów przeciwko amilenializmowi są proroctwa o królestwie w Starym Testamencie:
Rozumiemy, że Biblia naucza z całą stanowczością, iż świat ma zostać nawrócony na chrześcijaństwo przed powrotem Chrystusa, a stanowisko amilenialne, które nie przewiduje schrystianizowania świata, pozostawia cały kontynent proroctw niewyjaśnionych, z których wiele staje się wówczas zupełnie bez znaczenia. Proroctwa o królestwie w Starym Testamencie, a także różne stwierdzenia w Psalmach i Nowym Testamencie, często sformułowane w bardzo metaforycznym języku, z pewnością przepowiadają przyszły złoty wiek.
Proroctwa dotyczące królestwa, o których wspomina Boettner, to: Izaj. 2:2-4; Mich. 4:1-5; Izaj. 11:1-10; Izaj. 42:1-4; Izaj. 65:17-25; Jer. 31:31-34; Joel 2:28; Mal. 1:11 i Psalm 72. To, że proroctwa Starego Testamentu stanowią w istocie prawdziwą biblijną podstawę postmilenializmu, wynika z tak reprezentatywnej i wpływowej książki, jak „Millennium” Loraine Boettnera. Teksty przytaczane na poparcie postmilenializmu w dużej mierze zaczerpnięte są ze Starego Testamentu. Jedynym fragmentem Nowego Testamentu, który potencjalnie odnosi się do tej kwestii, jest Ewangelia Mateusza 13:33, przypowieść o zakwasie
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 28, 2026 | Teologia reformowana, Teologia systematyczna

Adopcja i Ordo Salutis
Rzym. 8:29-30
29. Tych bowiem, których on przedtem znał, tych też przeznaczył, aby stali się podobni do obrazu jego Syna, żeby on był pierworodny między wieloma braćmi.
30. Tych zaś, których przeznaczył, tych też powołał, a których powołał, tych też usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych też uwielbił.
Do tej pory rozważaliśmy chwalebną godność synów Bożych – przymierze wspólnoty z naszym niebiańskim Ojcem, Trójjedynym Bogiem. Teraz musimy zwrócić uwagę na akt prawny adopcji, poprzez który Bóg uznaje nas za swoje dzieci. Aby pogłębić nasze rozumienie adopcji i odrzucić fałszywe teorie, rozważymy relacje między adopcją a kilkoma innymi etapami porządku zbawienia (Ordo Salutis).
Przypomnijmy najpierw biblijny porządek zbawienia
1) Przedwiedza i predestynacja
2) Powołanie
3) Odnowienie
4) Wiara i upamiętanie
5) Usprawiedliwienie
6) Adopcja
7) Uświęcenie
8) Wytrwanie
9) Uwielbienie
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 27, 2026 | Chrystologia: nauka o Chrystusie, Egzegezy

Podstawa rozważania
Rzym. 9:5 Do których należą ojcowie i z których według ciała pochodzi Chrystus, który jest nad wszystkimi, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.
W Liście do Rzymian napisano o Chrystusie, że z ciała pochodzi od Żydów a w stwierdzeniu, że jest błogosławionym na wieki Bogiem, który jest ponad wszystkim, znajdujemy odniesienie do Jego Boskiej istoty. Przeciwnicy trynitarnej interpretacji zakładają, że tekst należy tłumaczyć tak:
Do których należą ojcowie i z których według ciała pochodzi Chrystus, niech Bóg będący nad wszystkimi będzie błogosławiony na wieki. Amen.
Poprzez odseparowanie Chrystusa od Boga odzierają Go z Boskości i konsekwentnie należnej Mu Boskiej chwały.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 26, 2026 | Chrześcijańska moralność, Reformowany światopogląd

Wykład z 1984 roku
Obj. 21:8 Ale bojaźliwi, niewierzący, obrzydliwi, mordercy, rozpustnicy, czarownicy, bałwochwalcy i wszyscy kłamcy będą mieli udział w jeziorze płonącym ogniem i siarką. To jest druga śmierć.
Cieszę się, że mogę dziś wieczorem mówić do Państwa o sprawie, która dotyczy nas wszystkich – o mordowaniu milionów dzieci każdego roku. Około 1,6 miliona amerykańskich niemowląt zostanie zamordowanych w tym roku przez swoje matki i lekarzy. W 1984 roku aborcja będzie cztery razy więcej Amerykanów niż rak; dziesięć razy więcej zginie z powodu aborcji niż udaru; a czternaście razy więcej zginie z powodu aborcji niż z powodu zapalenia płuc i chorób płuc.
Kiedy porównamy liczbę zgonów z powodu aborcji z liczbą zgonów z przyczyn pozamedycznych w Stanach Zjednoczonych, statystyki dotyczące aborcji stają się jeszcze bardziej przerażające. W tym roku na autostradach zginie czterdzieści cztery tysiące Amerykanów; trzydzieści sześć razy więcej umrze w szpitalach i klinikach aborcyjnych. Szacuje się, że w 1984 roku zamordowanych zostanie 25 000 dorosłych i dzieci; sześćdziesiąt cztery razy więcej nienarodzonych dzieci. Liczba zgonów z wszystkich przyczyn oprócz aborcji w 1984 roku wyniesie prawie dwa miliony. Jeśli uwzględnimy zgony spowodowane aborcją, liczba ta prawie się podwaja do 3,6 miliona.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 23, 2026 | Herezja Remonstrancji

Punkt zwrotny Reformacji
Jan 9:39 Jezus mu powiedział: Przyszedłem na ten świat na sąd, aby ci, którzy nie widzą, widzieli, a ci, którzy widzą, stali się ślepi.
Kontrowersje Marrowizmu stanowiły swego rodzaju punkt zwrotny w historii Kościoła, przynajmniej dla Kościołów Prezbiteriańskiego i Reformowanego. Doktryna dobrointencyjnej oferty i niektóre z jej następstw były nauczane przed kontrowersją Marrowizmu, ale zmagania w Szkocji, gdzie toczyła się kontrowersja Marrowizmu, zdefiniowały kwestie i zdeterminowały późniejszą refleksję na temat tak ważnego zagadnienia, jakim jest głoszenie Ewangelii.
Reformacja nie była tak silna w Anglii, jak na kontynencie europejskim. Wynikało to z
- wysiłków podejmowanych w Anglii, aby przekształcić kościół rzymskokatolicki w protestancki kościół państwowy,
.
- podczas gdy Reformacja na kontynencie dokonała się poprzez oddzielenie się od kościoła rzymskokatolickiego.
Arminianizm pojawił się w Anglii dopiero w 1595 roku, kiedy to został wygłoszony przez Petera Baro, profesora teologii na Uniwersytecie Cambridge. Sprzeciw wobec jego nauk doprowadził do sformułowania i przyjęcia Artykułów z Lambeth (1595), które nieoficjalnie dodano do Trzydziestu Dziewięciu Artykułów Kościoła Anglii. Artykuły z Lambeth precyzowały pewne punkty doktryny związane z obroną prawd o suwerennej łasce w kontekście Arminianizmu.[1]
Jednak inni nauczali i bronili poglądów Baro. Amyraldianizm dotarł do Anglii, a członkowie plemienia Davenant nauczali go i reprezentowali w Zgromadzeniu Westminsterskim.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 21, 2026 | Teologia biblijna

Hermeneutyka ze śmietnika
1 Kor. 3:19 Mądrość bowiem tego świata jest głupstwem u Boga. Bo jest napisane: On chwyta mądrych w ich przebiegłości.
Jaki jest najważniejszy werset całego Pisma Świętego? Wielu zastanawiających się nad tym tematem, uczciwych, acz być może niedoinformowanych ludzi, natknie się na różne opinie. Różnorodność poglądów wynika z odejścia od fundamentalnych zasad hermeneutycznych, czyli zasad interpretacji Pisma Świętego. Odejście to skutkuje szeregiem wypaczonych metod.
Głównymi winowajcami, pierwszoplanowymi sprawcami całego zamieszania będą odpowiednio
- pozabiblijne objawienia
.
- bibliomancja z jej losowością
.
- oparta o żydowską gematrię numerologia znana powszechniej jako kabała
Zagrożenia niesione przez każdą z tych metod są niebagatelne i godzące w epistemologię, fundament chrześcijańskiej wiary.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 20, 2026 | Egzegezy, Teologia biblijna

Jad szerszenia
Psalm 138:2 Oddam ci pokłon ku twej świętej świątyni i będę wysławiał twoje imię za miłosierdzie twoje i prawdę; bo wywyższyłeś twoje imię i słowo ponad wszystko.
George Farmer, były ewangelik i przewodniczący Turning Point UK, obecnie mąż celebrytki internetowej Candace Owens, jest apologetą rzymskokatolickim. Niedawno debatował z protestancką apologetką Allie Beth Stuckey, a debata ta natychmiast zeszła na kwestię Objawienia Bożego. Farmer nie tracił czasu i od razu przeszedł do sedna sprawy:
- Sola Scriptura nie ma dla niego sensu, ponieważ nie można wiedzieć, które księgi znajdują się w Biblii, jeśli nie ma się autorytatywnego, nieomylnego Magisterium.
.
- Innymi słowy, aby Sola Scriptura działała, potrzebne byłyby Pisma Święte oraz nieomylna tradycja identyfikująca je jako Pisma Święte.
Ale Pismo Święte oraz cokolwiek innego przeczy „sola” z Sola Scriptura.
W kolejnym wywiadzie z apologetą kościoła rzymskokatolickiego, Taylorem Marshallem, George Farmer poszedł o krok dalej i stwierdził, że nie można w ogóle poznać Boga:
„Bóg jest poza naszym zrozumieniem. Nie należy Go rozumieć. Jeśli myślisz, że zrozumiałeś Boga, jesteś w błędzie. On jest w rzeczywistości poza naszym zrozumieniem” (Pt 1:30:00).
Taylor Marshall, były protestant, a obecnie rzymskokatolicki prezenter YouTube, zgodził się z George’em Farmerem. Krążą plotki, że Candace Owens rozważa przejście na katolicyzm.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 19, 2026 | Chrystologia: nauka o Chrystusie, Pneumatologia: nauka o Duchu Świętym, Teologia reformowana, Teologia systematyczna, Trynitologia

Perspektywa trynitarna
Rzym. 8:16-17
16. Ten to Duch poświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Bożymi.
17. A jeśli dziećmi, to i dziedzicami, dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, jeśli tylko z nim cierpimy, abyśmy też z nim byli uwielbieni.
W tym miejscu ponownie musimy rozważyć perspektywę trynitarną. Dlaczego właśnie dzięki przyjściu Chrystusa i wylaniu Ducha Świętego adopcja w Nowym Testamencie jest pełniejsza i bardziej swobodna?
Po pierwsze, jest kwestia objawienia i subiektywnego przyswojenia go przez Kościół. Poprzez wcielenie i Zesłanie Ducha Świętego Bóg dał jasno do zrozumienia swojemu Kościołowi, że jest Trójjedyny – Ojcem, Synem i Duchem Świętym.
1 Jana 5:7 Trzej bowiem świadczą w niebie: Ojciec, Słowo i Duch Święty, a ci trzej jedno są.
Doktryna ta jest również, choć w mniej wyraźny sposób, nauczana w Starym Testamencie, ale dopiero „konkretne” historyczne objawienia Drugiej i Trzeciej Osoby pozwoliły Kościołowi w pełni ją pojąć. Ponadto tylko dzięki wcieleniu Chrystusa i wylaniu Ducha Świętego możemy pojąć relacje wewnątrz Trójcy:
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 16, 2026 | Egzegezy, Eklezjologia: nauka o kościele

Rozciągłość opatrzności
Rzym. 8:28 A wiemy, że wszystko współdziała dla dobra tych, którzy miłują Boga, to jest tych, którzy są powołani według postanowienia Boga.
W wierzeniach pogańskich, zwłaszcza słowiańskich, los (Dola, Sudźba) był przypisywany noworodkowi przy narodzinach przez Rodzanice, trzy niewidzialne istoty losu, które przędą nić przeznaczenia, doli lub niedoli życia. Mit o trzech boginiach losu (Norny u Skandynawów, Mojry u Greków) jest powszechny w kulturach indoeuropejskich, co pokazuje wspólne, duchowe, a raczej demoniczne korzenie tych wierzeń.
Współczesny ateizm, z jego naturalistycznym poglądem na powstanie świata wszystkie wydarzenia przypisuje przypadkowi. Dla ateisty los nie jest sterowany przez boską opatrzność, lecz wynika z przypadków, praw natury i ludzkich działań, co prowadzi do podejścia pragmatycznego (naturalizm, apateizm), gdzie człowiek sam odpowiada za sens i cel życia, nie oczekując boskiej interwencji w bieżące wydarzenia.
W odróżnieniu od wierzeń pogańskich i ateizmu, Biblia jasno naucza, że wszystko na świecie dzieje się ze względu na odwieczne Boże upodobanie, które Bóg ujawnił w akcie stworzenia oraz ciągle okazuje w aktach opatrzności. Boża opatrzność dla chrześcijan zawsze była tematem wielkiej wagi, szczególnie w trudniejszych dla kościoła okresach prześladowań i korupcji. W IV księdze pism pseudo-klementyńskich odnajdziemy ważne stwierdzenie dające nam wgląd w sposób myślenia wczesnych chrześcijan:
„Wydaje mi się konieczne, aby na początku rozprawy o prawdziwym oddawaniu czci Bogu pouczyć przede wszystkim tych, którzy jeszcze nie zdobyli żadnej wiedzy w tym temacie, że przez cały czas należy utrzymywać, że Boska Opatrzność, przez którą świat jest rządzony i administrowany, jest bez zarzutu. [1]
Idąc śladem Bożej opatrzności dojdziemy do Konfesji Westminsterskiej, wielkiego dzieła Reformacji, która niczym echo powtarza wiarę pierwszych wieków, rozwiniętą i lepiej wyjaśnioną:
„Boża opatrzność dosięga wszystkich stworzeń, ale w szczególności odnosi się do Jego Kościoła. Opatrzność kieruje wszystkimi rzeczami dla dobra Kościoła.” [2]
W prostych słowach Konfesja naucza nas, że Boża opatrzność dotyczy przede wszystkim Bożego Kościoła. Oczywiście Bóg zachowuje ten świat w jego formie w ten, czy inny sposób udzielając dóbr materialnych różnym ludziom, niekiedy bardzo zwyrodniałym.
Hiob 12:6 Namioty łupieżców są spokojne i bezpieczni są ci, którzy drażnią Boga, a którym Bóg obficie daje w ręce.
Psalm 73:6 Dlatego są opasani pychą jak złotym łańcuchem i odziani w okrucieństwo jak w szatę ozdobną.
Psalm 37:35 Widziałem niegodziwego bardzo wyniosłego i rozpierającego się jak zielone drzewo laurowe;
Ale w tym wszystkim Pan Bóg ma swój cel. Zaopatrzenie złych, odstępczych, potępionych ludzi nie służy im samym. Pomijając aspekt Bożego sądu, jaki zostanie wykonany na każdym, kto Bogu nie oddał chwały za otrzymane dobra, mamy na uwadze ich rolę na świecie w kontekście Kościoła. Niewierzący są naszymi pracodawcami, lekarzami, a nawet pracownikami. Wykorzystując Boże dobra w zły sposób, mimo wszystko są sługami Boga, choć mimowolnymi.
Boża opatrzność jednak przede wszystkim dotyczy Kościoła. Kościół jest głównym celem Bożej opatrzności.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 14, 2026 | Egzegezy, Soteriologia: nauka o zbawieniu, Teologia reformowana

Natura wiary
Hebr. 10:22 Zbliżmy się ze szczerym sercem, w pełni zapewnienia wiary, mając serca oczyszczone od złego sumienia i ciało obmyte czystą wodą.
Jaka jest natura wiary? Czy pewność jest częścią istoty wiary? Czy też wiara i pewność to odrębne rzeczy?
To, że wiara i pewność nie są odrębnymi rzeczami zostało ukazane w Westminsterskim Wyznaniu Wiary, w artykułów 2 i 3 rozdziału 14, zatytułowanego „Wiara zbawiająca”. W artykułach tych czytamy:
II. Przez wiarę chrześcijanin przyjmuje, że prawdą jest wszystko, co jest objawione w Słowie Bożym, w którym Bóg ukazuje swój autorytet. Działa zgodnie z różnymi wymaganiami Pisma Świętego występującymi w rozmaitych jego częściach. Okazuje posłuszeństwo przykazaniom, drży, gdy słyszy groźby, przyjmuje obietnice Boże dotyczące tego życia, jak i przyszłego. Przede wszystkim jednak, by wierzący mógł zachować wiarę, powinien zaakceptować, przyjąć Chrystusa i polegać jedynie na nim w sprawach dotyczących swego usprawiedliwienia, uświęcenia i życia wiecznego za sprawą przymierza łaski.
.
III. Zbawienna wiara nie jest zawsze taka sama. Może być mocna bądź słaba, lecz zwycięża. W wielu chrześcijanach rozwija się, a staje się pewnością przez Chrystusa, który jest jej początkiem i końcem. [1]
Tradycyjny Reformowany pogląd na wiarę głosi, że wiara to
- zrozumienie i zgoda (te dwa bardzo ściśle ze sobą powiązane) oraz
.
- zaufanie lub zapewnienie.
Wyznanie Westminsterskie nie odstępuje od tego, nauczając, że głównymi aktami zbawczej wiary są: „akceptować, przyjąć Chrystusa i polegać jedynie na nim”. Nauczanie Konfesji o istnieniu różnych stopni wiary również nie przeczy temu.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 13, 2026 | Teologia historyczna

Podróż do Macedonii
Dzieje 16:9-10
9. I w nocy Paweł miał widzenie: jakiś Macedończyk stał i prosił go: Przepraw się do Macedonii i pomóż nam!
10. Zaraz po tym widzeniu staraliśmy się wyruszyć do Macedonii, będąc tego pewni, że Pan nas powołał, abyśmy im głosili ewangelię.
Rozpoczynając studium Listu do Tesaloniczan, wypadało właśnie, abyśmy rozpoznali w jaki sposób Ewangelia dotarła do Tesaloniki. Miasto to znajdowało się w Macedonii i nie jest to Macedonia, która należała do Jugosławii czy obecne państwo Macedonia, ale był to było to miejsce historycznie, będące prowincją rzymską. Chciałbym w tym miejscu cofnąć się do wydarzeń, zanim Paweł pojawił się w Tesalonice.
Przypomnijmy, jesteśmy w tym momencie w czasie drugiej podróży misyjnej apostoła Pawła, która trwała około trzech lat, od 49 do 53 roku i wieku. obejmowała ona podróż od Azji aż po Macedonię i z powrotem.
49-53 a.d. Druga podróż misyjna Pawła
- Antiochia Syryjska, Dzieje 15:30-40
- Syria i Cylicja, Dzieje 15:41
- Derbe i Lystria, Dzieje 16:1
- Troas, Dzieje 16:8-10
- Samotraka i Neapolis, Dzieje 16:11
- Filippia, Dzieje 16:12-40
- Amfipolis i Apollonia, Dzieje 17:1
- Tesalonika, Dzieje 17:1-9
- Berea, Dzieje 17:10-14
- Ateny, Dzieje 17:15-34
- Korynt, Dzieje 18:1-7
- Cenchrea, Dzieje 18:18
- Efez, Dzieje 18:19-21
- Cezarea, Dzieje 18:22
- Powrót d Antiochii Syryjskiej, Dzieje 18:22
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 12, 2026 | Egzegezy, Teologia reformowana

Wprowadzenie
Psalm 138:1-8
1. Psalm Dawida. Będę cię wysławiał, PANIE, z całego mego serca; będę ci śpiewał wobec bogów.
2. Oddam ci pokłon ku twej świętej świątyni i będę wysławiał twoje imię za miłosierdzie twoje i prawdę; bo wywyższyłeś twoje imię i słowo ponad wszystko.
3. W dniu, gdy cię wzywałem, wysłuchałeś mnie i mocą posiliłeś moją duszę.
4. Wszyscy królowie będą cię wysławiali, PANIE, gdy usłyszą słowa twoich ust.
5. I będą śpiewali o drogach PANA, że wielka jest chwała PANA.
6. A choć wywyższony jest PAN, jednak ma wzgląd na pokornego, a wyniosłego poznaje z daleka.
7. Choćbym chodził pośród utrapienia, ożywisz mnie; wyciągniesz swoją rękę przeciw gniewowi moich nieprzyjaciół, a twoja prawica mnie wybawi.
8. PAN dokona wszystkiego za mnie. PANIE, twoje miłosierdzie trwa na wieki; nie opuszczaj dzieł twoich rąk.
Dzisiejszym tematem wykładu będzie Psalm 138, który nazwać możemy Psalmem opatrznościowej, czy też suwerennej chwały i konsekwentnie Konfesja Westminsterska 5.7
Boża opatrzność dosięga wszystkich stworzeń, ale w szczególności odnosi się do Jego Kościoła. Opatrzność kieruje wszystkimi rzeczami dla dobra Kościoła [1]
Przypomnę najpierw, czym różni się opatrzność od łaski.
Boża łaska związana jest z krzyżem Chrystusa i dotyczy świętego wybranego ludu, wszystkich tych, którzy są wybrani do zbawienia. Tym właśnie Bóg okazuje łaskę, jak również wybranym aniołom, które nie upadły ze względu na krzyż Chrystusa. Łaska nie ma nic wspólnego z naszym zaopatrzeniem w dobra naturalne, czy też w to, w jaki sposób toczy się życie zewnętrzne. Chodzi tutaj raczej o opatrzność.
Opatrzność jest odpowiedzialna za to, czy mamy pracę, czy mamy dochody, czy mamy takie, czy inne zasoby do dyspozycji. Za to odpowiada Boża opatrzność, ale nie łaska. I to jest podstawowo rozróżnienie, które myślę powinniśmy mieć zawsze w pamięci.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 10, 2026 | Egzegezy

Geografia
Tesaloniki to miasto w prowincji rzymskiej zwanej Macedonia, mniej więcej w połowie drogi lądowej między Konstantynopolem a Koryntem. Miasto znajdowało się najdalej na północ wysuniętym punkcie Zatoki Termajskiej (Zatoki Salonickiej), niedaleko na wschód od ujścia Aksiosu (Wardaru), na skrzyżowaniu dwóch głównych rzymskich dróg,
- jednej prowadzącej z Italii na wschód (Droga Egnatyjska)
.
- i drugiej znad Dunaju nad Morze Egejskie.
W ich pobliżu znajdowały się
1. Filippia
2. Berea
3. Amfipolis
4. Apollonia

Niewiele odkryto pozostałości po starożytnej Tesalonice. W 1962 roku odkryto to forum z I lub II wieku n.e. Miasto posiadało odeum czy też odium, starożytną, zazwyczaj krytą dachem, mniejszą od teatru budowlę, przeznaczona na występy muzyczne, recytacje, poezję, używaną także jako sala wykładowa, znana z Grecji i Rzymu, charakteryzującą się dobrą akustyką, posiadająca widownię, orchestrę (scenę). Słowo to jest formą łacińską pochodzącą od greckiego ᾠδεῖον odeion, oznaczającego „miejsce śpiewania”
Pod posadzką otaczającą odeum, archeolodzy znaleźli łaźnię i mennicę z I wieku n.e.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 8, 2026 | Teologia reformowana, Teologia systematyczna

Izrael – synostwo adopcyjne
Rzym. 9:4-5
4. Są to Izraelici, do których należy usynowienie, chwała, przymierza, nadanie prawa, służba Boża i obietnice;
5. Do których należą ojcowie i z których według ciała pochodzi Chrystus, który jest nad wszystkimi, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.
Podczas gdy Adam był synem Bożym poprzez stworzenie na obraz Boży, Izrael stał się nim wyłącznie poprzez akt adopcyjny Boga.[28] Apostoł Paweł umieszcza adopcję na czele długiej listy przywilejów, które Bóg dał Izraelitom. Synostwo Izraela wynikało z suwerennego wyboru Boga, a nie z jakichkolwiek zasług Izraela .[29]
5 Mojż. 14:1-2 1. Jesteście dziećmi PANA, swojego Boga. Nie będziecie się kaleczyć ani robić łysiny między swymi oczyma po umarłym; 2. Jesteś bowiem ludem świętym dla PANA, swego Boga, i PAN wybrał cię, abyś był dla niego szczególnym ludem spośród wszystkich narodów, które są na ziemi.
5 Mojż. 7:7 PAN umiłował was i wybrał was nie dlatego, że byliście liczniejsi od innych narodów, gdyż byliście najmniej liczni ze wszystkich narodów;
Chociaż Izrael był słaby i pogardzany (Ezech. 16:1-15), Bóg obnażył swoje potężne ramię i odkupił go (5 Mojż. 7:8; 32:5-6). Umiłowany pierworodny syn Boga został skutecznie wyprowadzony z Egiptu.
2 Mojż. 4:22 I powiesz do faraona: Tak mówi PAN: Izrael jest moim synem, moim pierworodnym.
Oz. 11:1 Gdy Izrael był dzieckiem, umiłowałem go, a z Egiptu wezwałem mego syna.
(więcej…)
utworzone przez Reformowani | sty 7, 2026 | Chrześcijańska moralność, Eklezjologia: nauka o kościele

Wezwanie
1 Kor. 6:7-11
7. W ogóle już to przynosi wam ujmę, że się ze sobą procesujecie. Czemu raczej krzywdy nie cierpicie? Czemu raczej szkody nie ponosicie?
8. Przeciwnie, wy krzywdzicie i wyrządzacie szkodę, i to braciom.
9. Czy nie wiecie, że niesprawiedliwi nie odziedziczą królestwa Bożego? Nie łudźcie się: ani rozpustnicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy, ani zniewieściali, ani mężczyźni współżyjący ze sobą;
10. Ani złodzieje, ani chciwi, ani pijacy, ani złorzeczący, ani zdziercy nie odziedziczą królestwa Bożego.
11. A takimi niektórzy z was byli. Lecz zostaliście obmyci, lecz zostaliście uświęceni, lecz zostaliście usprawiedliwieni w imię Pana Jezusa i przez Ducha naszego Boga.
Kościół umiłowani jest kościołem złożonym z ludzi, z ludzi żywych, z ludzi, którzy zostali powołani przez Chrystusa, z ludzi, którzy zostali uświęceni, obmyci, z ludzi, którzy zostali oczyszczeni z grzechu w sensie prawnym i jednocześnie z ludzi, w których działa Duch Święty, prowadząc do coraz większej świętości umysłu. Jednak jak widzimy w pierwszym liście do Koryntian w szóstym rozdziale zawarte zostały bardzo poważne ostrzeżenie.
To bardzo poważne ostrzeżenie dotyczy osób, które wykazują tendencje do zachowań sprzecznych z działaniem Ducha Świętego w odrodzonym chrześcijaninie. I tu pojawia się ważne pytanie. Czemu raczej jako chrześcijanie nie cierpimy krzywdy i czemu raczej nie ponosimy szkody w czasie, kiedy dochodzi do swoistych tarć wewnątrzkościelnych?
(więcej…)