Zachwyt najpiękniejszym obrazem Boga, część 1 – wszechwiedza

utworzone przez | lut 2, 2026 | Egzegezy, Teologia reformowana

Wprowadzenie

Psalm 139:1 Przewodnikowi chóru. Psalm Dawida. PANIE, przeniknąłeś mnie i znasz mnie.

Kiedy przeczytamy cały Psalm 139 na myśl przychodzi propozycja tytułu: zachwyt najpiękniejszym obrazem Boga. I mając na myśli obraz, nie chcemy powiedzieć o jakiś wytworach ilustrowanych czy też rycinach, figurach, gdyż czynienie tego jest zabronione, a jednak co czynią heretyccy rzymscy katolicy i prawosławni.

2 Mojż. 20:4 Nie będziesz czynił sobie żadnego rzeźbionego posągu ani żadnej podobizny czegokolwiek, co jest w górze na niebie, co jest nisko na ziemi ani co jest w wodach pod ziemią. 

5 Mojż. 4:15-116 15. Strzeżcie więc pilnie swoich dusz, gdyż nie widzieliście żadnej postaci w dniu, w którym PAN przemówił do was na Horebie spośród ognia; 16. Abyście się nie zepsuli i nie czynili sobie rzeźbionego posągu, podobizny wszelkiej postaci w kształcie mężczyzny lub kobiety; 

Rzym. 1:21-23 21. Dlatego że poznawszy Boga, nie chwalili go jako Boga ani mu nie dziękowali, lecz znikczemnieli w swoich myślach i zaćmiło się ich bezrozumne serce. 22. Podając się za mądrych, zgłupieli; 23. I zamienili chwałę niezniszczalnego Boga na podobieństwo obrazu zniszczalnego człowieka, ptaków, czworonożnych zwierząt i gadów. 

Raczej mówimy „obraz” w sensie opisu Pana Boga, który, można powiedzieć, jest zdumiewający. 

Synopis

Zanim przejdziemy do rozważania tego psalmu, chciałbym zwrócić naszą uwagę na jego autora i okoliczności powstania.

Psalm ten został napisany przez Dawida, gdy ten był okryty był hańbą przez oszczerstwa ludzi fałszywe oskarżających go o rzeczy, których nie był on świadomy ani w czasie prześladowań ze strony Saula, ani też, gdy jego syn Absalom zbuntował się przeciwko niemu. I w tym psalmie Dawid odwołuje się do Boga badającego serce. Odwołuje się do wstrzemięźliwości, mówiąc do Boga o swojej niewinności, gdy zasiadł na tronie Izraela. Następnie psalm ten został przekazany do dla do umyzycznienia aby był wykorzystywany w odpowiednich dla kościoła momentach.

Zgodnie z syryjskim tytułem Psalmu, okazją do niego był Szimei, syn Gery, który ganił i przeklinał Dawida jako krwawego człowieka,

2 Sam. 16:5 Kiedy król Dawid przybył do Bachurim, oto wyszedł stamtąd człowiek z rodziny domu Saula imieniem Szimei, syn Gery. Ten wyszedł, a gdy szedł, przeklinał.

Teodoret z Cyru uważał, że ​​jest to proroctwo Jozjasza i przypuszczał, że ​​to on był narratorem w całym Psalmie. Psalm ten był często podziwiany za wzniosłość jego treści, stylu, a także różnorodność i piękno obrazów. 

Aben Ezra zauważa, że ​​jest to najwspanialszy i najwspanialszy Psalm w całej księdze: jest on naprawdę wspaniały, ale czy najwspanialszy, trudno powiedzieć. Jednak co do treści, traktuje o niektórych z najwspanialszych boskich doskonałości: wszechwiedzy, wszechobecności i wszechmocy.

Arama, kolejny komentator, twierdził, że argumentem Psalmu jest szczególna wiedza Boga o ludziach i Jego opatrzność nad ich sprawami.

Chciałbym zaproponować następujący podział. W kontekście tego, co czynił Dawid, czyli jego niewinności i niecnych grzesznych poczynań. jego przeciwników będzie to co następuje.

1) Boża wszechwiedza wersety 1-4
2) Boża wszechobecność, wersety 5-12
3) Boża suwerenność, wersety 13-16
4) Uwielbienie Boga przez wybranych, wersety 14 oraz 17-18
5) Boża kara nad potępionymi, wersety 19-20
6) Relacja wybranych do potępionych, wersety 21-22
7) Sąd nad Bożym domem, wersety 23-24

Przejdźmy do analizy pierwszych czterech wersetów.
.

Boża wszechwiedza

1. Przewodnikowi chóru. Psalm Dawida. PANIE, przeniknąłeś mnie i znasz mnie.

2. Wiesz, kiedy siedzę i wstaję, z daleka znasz moje myśli.

Otwierający werset trafnie wyjaśnia Jan Kawlin:

Dawid oświadcza na początku tego Psalmu, że nie przychodzi przed oblicze Boga z jakąkolwiek myślą o możliwości osiągnięcia sukcesu przez pozory, tak jak hipokryci korzystają z tajnych schronień, by oddawać się grzesznym nałogom, lecz dobrowolnie odsłania swoje najgłębsze serce do zbadania, jako ktoś przekonany o niemożności oszukania Boga. [1] 

Gdy czytamy pierwszy werset przeniknąłeś mnie i znasz mnie, naszym oczom ukazany jest Bóg, który rzeczywiście wie wszystko. Bóg nie wie wszystkiego na zasadzie przewidzenia tego, co ludzie zrobią, lecz na zasadzie zadekretowania całej rzeczywistości. I wiedzę Boga rozumianą jako wszechwiedzę, należy zdefiniować. Pomocną w tym dziele okaże się Teologia Systematyczna Louisa Berkhoffa:

Wiedzę Boga można zdefiniować jako tę doskonałość Boga, dzięki której On w całkowicie wyjątkowy sposób poznaje siebie i wszystkie rzeczy możliwe i aktualne w jednym odwiecznym i najprostszym akcie. [2]

Akt Boży jest najprostszy, czyli nieskomplikowany. Nie ma kilku wariantów Bożej wiedzy, przypuszczeń czy hipotez. Jest to jeden prosty akt. Cała wiedza jest skumulowana w Bogu od wieków. Jest to odwiecznie zadekretowana wiedza. Tak więc Bóg wie wszystko, nie musi niczego badać w naszym rozumieniu tego pojęcia, czyli dowiadywać się co się na tym świecie dzieje lub stanie w przyszłości.
.

Wyjaśnienie potrzeby badania serc

Ale jednak czytamy, że Bóg tutaj bada człowieka. W jaki sposób bada i dlaczego jest takie tutaj stwierdzenie? Jest to informacja dla nas, abyśmy mogli zrozumieć, że każdy człowiek jest grzeszny i dlatego musi ponieść konsekwencje upadku. Zatem badanie człowieka nie oznacza dowiadywania się czegokolwiek o człowieku, ale Bożą wiedzę o człowieku jako to, co Bóg wie od zawsze. I Bóg wie wszystko, nie musi niczego badać właśnie w naszym rozumieniu.

Następujące pytanie brzmi: dlaczego właśnie Bóg nas bada? Właśnie dlatego, że jesteśmy grzeszni. I tutaj na przykład w Katechizmie Heidelberskim czytamy:

Pytanie 7: Skąd się bierze skażenie natury ludzkiej?
.
Ma ono swoje źródło w upadku i nieposłuszeństwie Adama i Ewy, pierwszych rodziców, w Raju. Ludzka natura została wtedy do tego stopnia skażona, że odtąd wszyscy poczynamy się i rodzimy jako ludzie grzeszni.Rzym.5:12; Psalm 51:7 [3] 

Również Konfesja Westminsterska potwierdza, że

Nasi pierwsi rodzice, zwiedzeni przez podstępnego węża, zgrzeszyli spożywając owoc zakazany. Wypełniając Swój mądry i święty zamiar. Bóg pozwolił, aby się to stało, ponieważ On kieruje wszystkim dla Swej chwały [4]

Zgodnie z Konfesją i Reformowanym, supralapsariańskim porządkiem dekretów nauczamy, że Bóg

  • dla swojej chwały niektórych ludzi przeznaczył do zbawienia
    .
  • dla swojej chwały innych przeznaczył na potępienie
    .
  • dla swojej chwały dopuścił do tego upadku
    .
  • dla swojej chwały dopuścił, aby wszyscy ludzie zgrzeszyli
    .
  • dla swojej chwały spośród wszystkich grzeszników wykupił wybranych.
    .
Czystość Dawidowego serca

W kontekście modlitwy czy prośby Dawida o zbadanie jego sytuacji nie jest to, że Dawid prosi, żeby zbadał Bóg go czy jest grzeszny, ponieważ wiadomo, że jest, tak jak każdy człowiek bez wyjątku.

Kazn. 9:3 Jest takie zło we wszystkim, co się dzieje pod słońcem: jeden los spotyka wszystkich. A przy tym serce synów ludzkich jest pełne zła, a głupota znajduje się w ich sercach, póki żyją, a potem idą do zmarłych.

Izaj. 64:6 My wszyscy jednak jesteśmy jak nieczyści, a wszystkie nasze sprawiedliwości są jak szata splugawiona; wszyscy opadliśmy jak liść, a nasze nieprawości uniosły nas jak wiatr.

Przysłów 20:9 Któż może powiedzieć: Oczyściłem swoje serce, jestem czysty od swego grzechu?

Rzym. 3:23 Wszyscy bowiem zgrzeszyli i są pozbawieni chwały Boga;

Rzym. 5:12 Dlatego, tak jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech – śmierć, tak też na wszystkich ludzi przeszła śmierć, ponieważ wszyscy zgrzeszyli.

Ale chodzi o to, że raczej w tym konkretnym przypadku Dawid nie ma nic na sumieniu, w szczególności chodzi o wszystkie oskarżenia przeciwko niemu. Ani Saul ani Absalom nie mieli racji a Dawidowi nie można nic zarzucić. Kalumnie wychodziły z ust ludzi nikczemnych.

Każdy winny grzeszny mógłby próbować się przed Bogiem ukryć, tak jak uczynili to Adam i Ewa. Czytamy przecież gdy usłyszeli głos Pana Boga po spożyciu zakazanego owocu i kiedy zrozumieli, że są nadzy, kiedy usłyszeli głos Pana Boga chodzącego po ogrodzie Adam i jego żona ukryli się uprzednio zakrywszy się liśćmi, marną próbą usprawiedliwienia przed Bogiem!

1 Mojż. 3:7-8 7. I otworzyły się im obojgu oczy i poznali, że są nadzy. Spletli więc liście figowe i zrobili sobie przepaski. 8. Wtedy usłyszeli głos PANA Boga chodzącego po ogrodzie w powiewie dziennym. I Adam, i jego żona ukryli się przed obliczem PANA Boga wśród drzew ogrodu.

Te zabiegi są próżne, ponieważ Bóg wie wszystko. Bóg wie wszystko i nie potrzebuje się niczego dowiadywać. Bóg wie gdzie człowiek się znajduje. Bóg wie doskonale, w którym miejscu jest i wie dokładnie co człowiek myśli, jakie ma intencje.
.

W jaki sposób Bóg bada serca?

Co możemy dowiedzieć się o Panu Bogu z Pisma? Co On o nas wie, jak poznaje zamysł wszystkiego, co człowiek myśli?

A) W Psalmie 44 czytamy, że Bóg zna tajniki serca i zna nasze intencje. Wie doskonale jakie mamy zamiary i co przynosimy przed Pana Boga. 

Psalm 44:21 Czyż Bóg by się o tym nie dowiedział? Przecież on zna tajniki serca.

B) Również w Jeremiasza 23 czytamy, że Bóg jest zarówno blisko, daleko, niezależnie od tego, gdzie się znajdziemy.

Jer. 23:23 Czy jestem tylko Bogiem z bliska? – mówi PAN, a nie Bogiem także z daleka?

C) Bóg wie wszystko. I wiedza Boga nie jest powierzchowna ale dogłębna, ponieważ, zgodnie z Listem do Rzymian, Pan zna serca i zamiary. Czy to jesteśmy blisko czy daleko, nie można obłudą ukryć się przed Bogiem. 

Rzym. 8:27 A ten, który bada serca, wie, jaki jest zamysł Ducha, ponieważ według woli Boga wstawia się za świętymi.

D) I wreszcie Bóg to wie wszystko uprzednio, zanim zdążymy uczynić, pomyśleć, czy powiedzieć cokolwiek.

Psalm 139:4 Zanim na moim języku pojawi się słowo, ty, PANIE, już je znasz.

Zastosowanie wiedzy Bożej w opatrzności

3. Otaczasz moją ścieżkę i spoczynek, wszystkie moje drogi są ci znane.

4. Zanim na moim języku pojawi się słowo, ty, PANIE, już je znasz.

Pierwsza Księga Kronik jest znamienna. Nie naucza nas o utracie zbawienia ale o postępowaniu dwóch rodzajów ludzi, wybranych i potępionych. Rzeczywiście ci, którzy są wybrani przychodzą do Pana Boga z sercem,

  • które jest doskonałe
    ,
  • które wyznaje grzechy
    ,
  • które wyznaje swoje winy

Czyni to aby przed Panem Bogiem stać w czystości.  Czyste serce poszukuje Boga, który to czyste serce przenika na wskroś!

1 Kron. 28:9 A ty, Salomonie, mój synu, poznawaj Boga swego ojca i służ mu sercem doskonałym i dobrowolnym umysłem. PAN bowiem przenika wszystkie serca i zna wszystkie zamysły i myśli. Jeśli będziesz go szukać, znajdziesz go, a jeśli go opuścisz, on odrzuci cię na wieki.

Tak więc kiedy Pan Bóg otacza nas, daje nam odpoczynek i daje nam roztropność, abyśmy mogli modlić się o rzeczy, które są właściwe.

I w wersecie czwartym czytamy: „Zanim na moim języku pojawi się słowo: Ty, Panie, już jest z nasz znasz„, powinniśmy tutaj bardzo mocno modlić się o to, aby w naszym języku pojawiały się rzeczy zgodne z Bożą mądrością. Bóg i tylko Bóg może suwerennie udzielić nam daru mądrości oraz daru tego, co do czego powinniśmy się modlić. Na przykład w Księdze Daniela 23 czytamy:

Dan. 2:30 I mnie została objawiona tajemnica, nie za jakąś mądrość, jakbym miał jej więcej niż wszyscy żyjący, ale przez modlitwę, aby znaczenie snu było oznajmione królowi i abyś poznał myśli swego serca.

I tutaj konkretnie Daniel mówi, że Bóg dał mu mądrość do interpretacji snu i wyjaśnienia jego znaczenia. Zatem nawet w najtrudniejszych sprawach Bóg może udzielić nam mądrości, która przekracza nasze zrozumienie.

W Liście Jakuba czytamy, że mamy prosić z wiarą właśnie o mądrość, tak abyśmy wiedzieli o co się modlić, abyśmy mogli przychodzić do Pana, który i tak otacza nas i wie co nas spotyka, wie co jest w naszym środku. Także unikajmy wszelkiej hipokryzji, a raczej stańmy tutaj przed Bogiem, który jest wszechwiedzący.

Jakuba 1:5 A jeśli komuś z was brakuje mądrości, niech prosi Boga, który daje wszystkim obficie i bez wypominania, a będzie mu dana.

Atrybut trynitarny

I chciałbym na marginesie zauważyć, że boska wszechwiedza jest również cechą i atrybutenm Chrystusa, ponieważ Chrystus jest prawdziwie Bogiem. W Ewangelii Jana czytamy, że Chrystus

Jan 2:25… nie potrzebował, aby mu ktoś dawał świadectwo o człowieku. On bowiem wiedział, co było w człowieku.

Tak więc Bóg który objawiony został w ciele,(1 Tym. 3:16), w którym mieszka cieleśnie cała pełnia Bóstwa (Kol. 2:9) na tym świecie również pokazał nam, że rzeczywiście wszystko wiedział. Nie potrzebował dowiadywać się niczego o nikim, ponieważ ta informacja była w jego umyśle. Nie w jego ludzkiej naturze, ale w jego boskiej naturze. A ludzki umysł Chrystusa poznawał te informacje w odpowiedni sposób.
.

Bóg naszym Strażnikiem

Zgodnie z tym wszystkim, co do tej pory rozważyliśmy, dowiadujemy się, że Bóg chroni swój lud. Czytamy:

Otaczasz moją ścieżkę i spoczynek. Wszystkie moje drogi są ci znane.

Bóg chroni swój lud i tylko wybrany swój lud w sposób szczególny. Umocowany w Bożej przedwiedzy sposób ochrony ludu przez Zbawiciela jest wyrażony szczególnie w zbawieniu. Pamiętając o doktrynie predestynacji, czyli boskiej przedwiedzy, kwestii wybrania i potępienia, znajdziemy jej relację do zbawienia, do tego jak Bóg zachowuje wybranych w zbawieniu.

Rzym. 8:28-29 28. A wiemy, że wszystko współdziała dla dobra tych, którzy miłują Boga, to jest tych, którzy są powołani według postanowienia Boga. 29. Tych bowiem, których on przedtem znał, tych też przeznaczył, aby stali się podobni do obrazu jego Syna, żeby on był pierworodny między wieloma braćmi.

Wszystko, co się dzieje z nami prowadzi do jednego konkretnego celu, do przeniesienia nas do chwały. Dlaczego? Otóż, jak zauważają Kanony z Dort:

Ponieważ Bóg jest najmądrzejszy, niezmienny, wszechwiedzący i wszechmocny, dlatego też i jego wybór nie może zostać zmieniony, odwołany ani unieważniony; ani też wybrani nie mogą być potępieni, ani ich liczba zmniejszona. [5] 

Dawid zatem modląc się o Bożą pomoc, o Boże wstawiennictwo, o Bożą reakcję, doskonale wiedział, że jako wybrany, zbawiony i odrodzony jest pod boskim patronatem, pod boską opatrznością i należy do odwiecznego, niezmiennego dekretu zbawienia. Już sama ta świadomość stanowiła z całą pewnością dla niego ulgę, tak jak i dla nas w każdym naszym doświadczeniu i próbie.

Nauczanie wygłoszone dnia 02.01.2026 Psalm 139:1-4

Przypisy

[1] Jan Kalwin, Komentarz do Psalmu 139
[2] Louis Berkhoff, Teologia Systematyczna, s. 66
[3] Katechizm Heidelberski Pyt. i Odp. 7
[4] Konfesja Westminsterska 6.1
[5] Kanony z Dort 1.11

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email