Katechizm Heidelberski

Pytanie 24

Czy w Wyznaniu Apostolskim wyróżniamy jakieś części?

Tak, trzy części. W pierwszej jest mowa o Bogu Ojcu i o naszym stworzeniu, w drugiej – o Bogu Synu i naszym odkupieniu, a w trzeciej – o Bogu Duchu Świętym i naszym uświęceniu.


Pytanie 25

Jeśli Bóg jest jeden, dlaczego wymienione są trzy Osoby: Ojciec, Syn i Duch Święty?

Bo w taki sposób Bóg nam się objawił w swoim Słowie; Jedyny prawdziwy, wieczny Bóg w trzech Osobach! 1 Mojż.1:1; Izaj. 61:1; Mat. 3:16-17; Mat. 28:19; 2 Kor. 13:14


Konfesja Belgijska

Artykuł VIII

Bóg jest jeden w istocie, jednak rozróżnialny w trzech osobach

Zgodnie z prawdą i Słowem Bożym, wierzymy tylko w jednego Boga, którego istota jest niezłożona [1] i który istnieje w trzech osobach [2], które są rzeczywiście i prawdziwie wiecznie odróżnione zgodnie z ich nieprzechodnimi właściwościami, a mianowicie: Ojciec, Syn i Duch Święty [3]. Ojciec jest przyczyną, źródłem i początkiem wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych [4]. Syn jest słowem [5], mądrością [6] i obrazem Ojca [7]. Duch Święty jest odwieczną siłą i mocą [8], pochodzący od Ojca i Syna [9]. Jednak Bóg nie jest podzielony na trzy w tym rozróżnieniu, ponieważ Pismo Święte naucza, że chociaż Ojciec i Syn, i Duch Święty posiadają swoją niezależność, i są rozróżnialni pod względem swych właściwości, to jednak w taki sposób, że te trzy osoby są jednym i jedynym Bogiem.

Zatem oczywiste jest, że Ojciec nie jest Synem ani Syn Ojcem i podobnie Duch Święty nie jest ani Ojcem, ani Synem. Jednakże te osoby tak odróżnione nie są rozdzielone ani zmieszane, ponieważ Ojciec nie przyjął ciała ani Duch Święty nie przyjął ciała, a jedynie Syn [10]. Ojciec nigdy nie był bez swego Syna albo Ducha Świętego. A to dlatego, że wszyscy trzej są równie wieczni i tej samej istoty. Nie ma ani pierwszego, ani ostatniego, ponieważ Oni są trójjedyni w prawdzie, mocy, dobroci i miłosierdziu.

[1] Izaj. 43:10; 5 Mojż. 6:4; Marka 12:29; 1 Kor. 8:6 Prostota Boga oznacza, że Bóg jest niepodzielny. Odnosi się to najpierw do trzech Osób Trójcy – że nie są one oddzielnymi bogami, ale razem jednym Bogiem. Odnosi się to również do atrybutów Boga. Nie można ich od siebie oddzielić ani przeciwstawić. Nie ma na przykład podziału ani konfliktu między Jego sprawiedliwością a Jego miłosierdziem. Jego miłosierdzie zawsze będzie sprawiedliwe, a Jego sprawiedliwość miłosierna.Dlatego w Bogu nie ma sprzeczności ani dysharmonii. Jest jeden i niepodzielny w Swojej Istocie, w Swoich atrybutach, w Swoim celu i woli oraz w Swoich dziełach. Jego dzieła nigdy nie są sprzeczne z Jego celem ani Jego cel z samym sobą. Ten atrybut jest odrzucany przez tych, którzy są gotowi znaleźć sprzeczność w woli Bożej lub między wolą Bożą a Jego dziełami. Nie tylko promują irracjonalność, ale zaprzeczają Jego prostocie i są w konflikcie z tym, czego Pismo naucza o Bogu.
[2] 1 Jana 5:7; Hebr. 1:3; 9:14
[3] Mat. 28:19; Zach. 3:1-2; 4:6; 1 Mojż. 19:24
[4] 1 Kor. 8:6; Kol. 1:16
[5] Jan 1:1-3; Obj. 19:13; Przysłów 8:12
[6] Przysłów 8:12, 22; Kol. 2:3
[7] Kol. 1:15; Hebr. 1:3
[8] Mat. 12:28; Rzym. 15:13; Dzieje 1:8; Łuk. 1:35
[9] Jan 15:26; Gal. 4:6
[10] Filip. 2:6-7; Gal. 4:4; Jan 1:14; Hebr. 2:15-16


Artykuł IX

Dowód na powyższy artykuł dotyczący trójosobowości jedynego Boga

Wiemy o tym zarówno ze świadectwa Pisma Świętego, jak i działań tych Osób – szczególnie tych działań, które sami doświadczamy. Świadectwa Pisma Świętego, które uczy nas wierzyć w taką Trójcę, znajdują się w wielu miejscach Starego Testamentu. Dlatego nie przytoczymy ich wszystkich, ale raczej podamy te, które w naszej ocenie są najistotniejsze.

W Rodzaju 1:26-27 Bóg mówi: „Uczyńmy człowieka na nasz obraz, podobnego do nas [1]  (…) I stworzył Bóg człowieka na obraz swój. Jako mężczyznę i niewiastę stworzył ich.” A w Rodzaju 3:22 Bóg powiedział: „Oto człowiek stał się taki jak my. [2] Zdanie: „Uczyńmy człowieka na nasz obraz,” zaświadcza, że Bóg to więcej niż jedna osoba, a kiedy mówi: „Bóg stworzył,” zaświadcza o jedności. To prawda, że Bóg nie oznajmia, ile jest Osób, ale to, co niejasne w Starym Testamencie staje się jasne w Nowym. Kiedy nasz Pan został ochrzczony w Jordanie [3], rozległ się głos Ojca: „Ten jest mój Syn umiłowany.” Gdy Syn wychodził z wody, Duch Święty pojawił się w postaci gołębicy. Trójosobowość jest również potwierdzona przez Chrystusa w ustanowieniu chrztu wszystkich wierzących: „Czyńcie uczniami wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”[4] W Ewangelii Łukasza anioł Gabriel tak zwraca się do Marii, matki naszego Pana: „Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego zacieni cię, dlatego też to, co się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym.”[5] Podobnie czytamy: „Łaska Pana Jezusa Chrystusa i miłość Boga, i społeczność Ducha Świętego niech będzie z wami wszystkimi.”[6] Czytamy też: „Albowiem trzej są, którzy świadczą na niebie: Ojciec, Słowo, i Duch Święty, a ci trzej jedno są [7]

Wszystkie te fragmenty wyraźnie nauczają, że są trzy osoby w jednej i jedynej boskiej istocie. I chociaż prawda ta przewyższa wszelką ludzką zdolność pojmowania, wierzymy w nią za sprawą Bożego Słowa, lecz również oczekujemy, że w przyszłości zrozumiemy to dokładnie w niebie, co też przyniesie nam wielką korzyść [8].

Ponadto, musimy rozpoznać poszczególne urzędy i działania tych trzech osób względem nas. Ojciec jest Stwórcą w Jego mocy [9]; Syn jest naszym Zbawicielem i Odkupicielem przez Jego krew [10]; Duch Święty jest naszym Uświęceniem przez to, że zamieszkuje nasze serca [11].

Ta doktryna o Trójcy Świętej była zawsze rozpoznana i utrzymywana przez prawdziwy Kościół od czasów apostolskich po dziś dzień na przekór Żydom, mahometanom i fałszywym chrześcijanom oraz heretykom: Marcjonowi, Maniemu, Prakseaszowi, Sabeliuszowi, Pawłowi z Samosaty, Ariuszowi i tym podobnym, którzy słusznie zostali potępieni przez prawowiernych ojców. Dlatego tym bardziej skłaniamy się do zaakceptowania trzech wyznań wiary: Apostolskiego, Nicejskiego oraz Atanazego, a także każdego, które się z nimi zgadza i jest zatwierdzone przez ojców Kościoła.

[1] 1 Mojż. 1:26-27
[2] 1 Mojż. 3:22
[3] Mat. 3:16-17
[4] Mat. 28:19
[5] Łuk. 1:35
[6] 2 Kor. 13:14
[7] 1 Jana 5:7
[8] Psalm 45:6; Izaj. 61:1
[9] Mal. 2:10; 1 Piotra 1:2
[10] 1 Piotra 1:2; 1 Jan. 1:7; 4:14
[11] 1 Kor. 6:11; 1 Piotr. 1:2; Gal. 4:6; Tyt. 3:5; Rzym. 8:9; Jan. 14:16


Standardy Westminsterskie

Konfesja Westminsterska

Rozdział 2 Bóg i Trójca Święta

I. Jest tylko jeden Bóg żywy i prawdziwy, nieskończony w swej istocie i doskonałości, duch najczystszy, niewidzialny, bez ciała i zmiennych uczuć ludzkich, bezgraniczny, wieczny, niepoznawalny, wszechpotężny, najmądrzejszy, najświętszy, absolutnie wolny. Wszystko, co czyni jest wynikiem Jego niezmiennej, sprawiedliwej woli i służy Jego własnej chwale. Kocha najmocniej, jest najłaskawszy i najbardziej miłosierny oraz współczujący. Jest cierpliwy, pełen dobroci i prawdy. Przebacza nieprawość, przestępstwo i grzech. Nagradza tych, którzy szukają Go gorliwie. Jest najsprawiedliwszy, a w Swych sądach straszny. Nienawidzi grzechu i winnego nie oszczędzi.

II. W Bogu i tylko w Nim znajduje się pełnia życia, chwały, dobroci i wspaniałości. Jest samowystarczalny. Nie zależy od stworzonych przez siebie istot. Jego chwała od nich nie pochodzi. To on przejawia Swoją chwałę w nich i przez nie. On jest głównym źródłem wszelkiego bytu – początkiem, spełnieniem, końcem wszystkich rzeczy. Jest suwerennym władcą nad wszystkimi Swoimi stworzeniami. Używa ich według Swojej woli i robi dla nich i z nimi cokolwiek zapragnie. Jego wzrok przenika istotę wszystkich rzeczy. Jego wiedza jest nieskończona i nieomylna. On nie zależy od stworzeń, więc nic nie stanowi dla niego zagrożenia lub przyczyny niepewności. We wszystkich decyzjach, dziełach i żądaniach jest najświętszy. Jemu, jako Stworzycielowi, Aniołowie i ludzie mają oddawać wszelką cześć, winni Mu są służbę i posłuszeństwo we wszystkim, czego od nich zażąda.

III. Trzy osoby jednej substancji, mocy i wieczności stanowią Trójcę Świętą-Bóg Ojciec, Bóg Syn i Bóg Duch Święty. Ojciec nie pochodzi od nikogo, nie został z nikogo zrodzony. Syn jest odwiecznie z Ojca zrodzony. Duch Święty od Ojca i Syna odwiecznie pochodzi.

Większy Katechizm Westminsterski

B. Bóg

Pytanie 7. Kim jest Bóg?

Bóg jest duchem, który sam z siebie jest nieskończony w swoim bycie, chwale, błogosławioności i doskonałości; całkowicie samowystarczalnym, wiecznym, niezmiennym, niepojętym, wszechobecnym, wszechmocnym, wszechwiedzącym, najmądrzejszym, najświętszym, najsprawiedliwszym, najbardziej miłosiernym i łaskawym, cierpliwym oraz bogatym w dobroć i prawdę.

Pytanie 8. Czy jest więcej niż jeden Bóg?

Istnieje tylko jeden żywy i prawdziwy Bóg.

Pytanie 9. Ile jest osób Boskich?

Są trzy osoby Boskie – Ojciec, Syn i Duch Święty. Te trzy osoby są jednym, prawdziwym i wiecznym Bogiem, są tej samej istoty, równe w mocy i chwale; jednak można je rozróżnić dzięki ich osobowym właściwościom.

Pytanie 10. Jakie są osobowe właściwości trzech osób Boskich?

Jest właściwe Ojcu, że rodzi Syna, Synowi, iż jest zrodzony z Ojca, a Duchowi Świętemu, iż od wieczności pochodzi od Ojca i Syna.

Pytanie 11. Skąd wiadomo, że Syn i Duch Święty są Bogiem równym Ojcu?

Pismo objawia, że Syn i Duch Święty są Bogiem równym Ojcu, przypisując im takie imiona, atrybuty, dzieła oraz cześć, które właściwe są wyłącznie Bogu.

Mniejszy Katechizm Westminsterski

Pytanie 4: Kim jest Bóg?

Bóg jest duchem – nieskończony, wieczny i niezmienny – w swej istocie, mądrości, mocy, świętości, sprawiedliwości, dobroci i prawdzie. Jan 4:24; Hiob 11:7; Psalm 90:2; Jakuba 1:17; 2 Mojż. 3:14; Psalm 147:5; Obj. 4:8; 15:4; 2 Mojż. 34:6 

Pytanie 5: Czy oprócz tego Boga istnieje jakiś inny?

Jest tylko jeden żywy i prawdziwy Bóg. 5 Mojż. 6:4; Izaj. 45:5; Jer. 10:10

Pytanie 6: Ile jest Osób Boskich?

Są trzy Osoby Boskie – Ojciec, Syn i Duch Święty – a te trzy to jeden Bóg, tej samej istoty, równe w mocy i chwale. Mat. 28:19; 1 Jana 5:7; 5 Mojż. 6:4


Zobacz w temacie