Miłość chrześcijańska w praktyce

utworzone przez | kwi 1, 2026 | Chrześcijańska moralność, Egzegezy

Hymn nad hymnami

1 Kor. 13:4-7

4. Miłość jest cierpliwa, jest życzliwa. Miłość nie zazdrości, nie przechwala się, nie unosi się pychą;

5. Nie postępuje nieprzyzwoicie, nie szuka swego, nie jest porywcza, nie myśli nic złego;

6. Nie raduje się z niesprawiedliwości, ale raduje się z prawdy;

7. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko przetrzyma.

Jesteśmy w Pierwszym Liście do Koryntian, w rozdziale 13., w wersetach 4–7, które są hymnem o miłości. Niejednokrotnie ten tekst jest wykorzystywany w czasie ceremonii małżeńskich jako reprezentacja miłości między małżonkami. Nie jest to zła aplikacja tego słowa, tych wersetów. Jednakże nasz tekst ma o wiele głębsze znaczenie i głębszy kontekst, do którego będziemy starali się teraz dojść.

Rozważmy każdy aspekt miłości, w czasie omówienia pamiętając o głównym zastosowaniu nauczania, o miłości do Braci i konsekwentnie antytetycznej nienawiści do herezji i heretyków.

Kontekst historyczny — Kościół w Koryncie

List został napisany do Koryntian, do kościoła, który miał bardzo duże problemy. W tym kościele, jak wiemy, istniało wiele zwiedzenia, wiele problemów zarówno doktrynalnych, jak i praktycznych.

  • występowały w nim spory doktrynalne i podziały (1 Kor. 1:11–12; 15:33),
    .
  • a część ludzi odeszła od czystości Ewangelii, podważając nawet prawdę o zmartwychwstaniu (1 Kor. 4:17; 15:1–2, 12).
    .
  • w kościele obecne były także pycha, tolerowanie jawnego grzechu, nierząd, a nawet kazirodztwo (1 Kor. 4:18; 5:1–2).
    .
  • dochodziły do tego chluba z grzechu, procesy między Braćmi, problemy małżeńskie, egoizm i pijaństwo podczas Wieczerzy Pańskiej (1 Kor. 5:6; 6:6–7; 11:20–21).
    .
  • Paweł napominał ich również z powodu bałwochwalstwa, spożywania pokarmów ofiarowanych bożkom, kuszenia Boga, obmowy i zgorszenia (1 Kor. 8:10; 10:7–10, 14, 32; 11:17),
    .
  • a także porusza kwestie porządku autorytetu i roli kobiet w zgromadzeniu (1 Kor. 11:1–16).

Wszystko to pokazuje, że do kościoła przeniknęli ludzie cieleśni, fałszywie duchowi, którzy nie pojmowali rzeczy Ducha Bożego (1 Kor. 2:13–14; 3:3). Dlatego Paweł nakazywał wydalić z kościoła tych, którzy tylko nazywają się Braćmi, a żyli w herezji i grzechu (1 Kor. 5:7, 11). Jak sam mówił:

1 Kor. 11:19 Bo muszą być między wami herezje, aby się okazało, którzy są wypróbowani wśród was

I kiedy tak naprawdę rozważamy List do Koryntian słowo „miłość”, kojarzy nam się z kontekstem prawdy, w obszarze której ona działa. Miłość ta jest po pierwsze do prawdy objawionej w Piśmie Świętym przez którą poznajemy Boga i dzięki czemu otwieramy nasze serca względem współwyznawców, zamykając je dla wszelkiej fałszywej ścieżki i jej promotorów.

Ale w oderwaniu od Pisma Świętego, mówiąc miłość, przychodzi nam na myśl dzisiejsze znaczenie tego słowa — ponieważ nie ma słowa bardziej zużytego i jednocześnie bardziej niedocenionego dzisiaj w naszym świecie niż słowo „miłość”, zupełnie jak to było w Koryncie, gdzie miłowano herezję i grzech..

Świat współczesny używa tego słowa bez precyzji, stosując je bez umiaru i w zasadzie na ślepo. Na przykład głównym tematem większości współczesnych piosenek oraz współczesnej popkultury była właśnie miłość. Dzisiaj mówimy,

  • że kochamy muzykę
    .
  • że kochamy jedzenie jak pizzę
    .
  • że kochamy naszych bliskich.

Możemy kochać psa, kota, a nawet — o zgrozo — niektórzy sodomici mogą mówić, że kochają innego mężczyznę tak jak kobietę, a lesbijki będą nam mówić, że kochają inną kobietę tak jak powinny kochać mężczyznę. I to wszystko wyrażone jest przez jedno i to samo słowo.

Miłość — od miłości do dziecka, zwierząt i przedmiotów codziennego użytku, przez miłość do Boga i bliźniego, aż po wypaczone, zwyrodniałe znaczenie, przez obsesję sodomicką. I wszystko to określamy jako miłość.

Osiem rodzajów miłości — terminologia grecka

Starożytni Grecy, jak się okazuje, rozróżniali osiem rodzajów miłości i na każdy z tych rodzajów było zupełnie inne, odpowiednie słowo:

  • Eros — miłość zawierająca pasję seksualną i pożądanie
    .
  • Filia — miłość afektu i przyjaźni (przyjaciel to fileo)
    .
  • Storge — miłość bezpieczeństwa, miłość macierzyńska
    .
  • Ludus — afekt między dwoma kochankami
    .
  • Mania — miłość obsesyjna
    .
  • Filautia — miłość do siebie samego
    .
  • Pragma — miłość dojrzała, wytrwała
    .
  • Agape — najwyższa forma miłości, miłość bezwarunkowa i bezinteresowna

I gdy Apostoł pisał List do Koryntian, mówił właśnie o miłości — ale nie używał słów, które świat znał aż za dobrze. Sięgał po słowo, które Bóg wypełnił znaczeniem, nowym chrześcijańskim znaczeniem. Była to miłość agape. I tym obiektem miłości agape byli wszyscy chrześcijanie w pierwszej kolejności, a następnie każdy bliźni.
.

Znaczenie dosłowne — czym miłość nie jest

Zbadajmy znaczenie dosłowne tego słowa. Jeśli mówimy o miłości, musimy również rozważyć kontekst tej miłości. Jakiej miłości naucza nas ten tekst? By dojść do pewnego zrozumienia prawdy, musimy wykluczyć z interpretacji definicje, które do niej nie pasują — albo psują nasz kontekst bliski, czyli bezpośrednie wersety, albo dalszy, czyli zbiorcze nauczanie Pisma Świętego.

Z pewnością Słowo Boże nie naucza nas o miłości jako pożądaniu, ponieważ pożądać zabrania nam Słowo Boże:

2 Mojż. 20:17 Nie będziesz pożądał domu twego bliźniego ani nie będziesz pożądał żony twego bliźniego, ani jego sługi, ani jego służącej, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do twego bliźniego.

Na marginesie — „ani żadnej rzeczy, która jego jest” jest to rzekomo dziesiąte przykazanie, w systemie herezji rzymskokatolickiej (która pomija drugie przykazanie zabraniające tworzenia wizerunków Boga i Chrystusa), gdzie interpretacja tego rzekomego przykazania jest praktycznie niemożliwa zakładając, że każde przykazanie tworzy osobną całość. Jak zinterpretować „ani żadnej rzeczy, która jego jest” w oderwaniu od rzekomego 9 przykazania pozostaje tajemnicą mistycznego Babilonu….

Wracając do naszego rozważania,

Nie chodzi o eros, bo wiemy, że pożądliwość jako dziesiąte przykazanie dotyczy wszystkiego, czego człowiek mógłby pożądać. Ponadto wyklucza to werset piąty, ponieważ nie możemy pożądać — miłość nie postępuje nieprzyzwoicie, mówi nam werset 5. rozdziału 13. Pierwszego Listu do Koryntian.

Nie chodzi tutaj także o filia, afekt przyjaźni — choć prawdą jest, że jako chrześcijanie winniśmy przyjaźń Braciom w wierze. Nie ma to jednak zastosowania do świata pogan. Dlatego słowo „miłość” użyte w tym tekście nie może się odnosić do takiej przyjaźni:

Jakuba 4:4 Cudzołożnicy i cudzołożnice, czy nie wiecie, że przyjaźń ze światem jest nieprzyjaźnią z Bogiem? Jeśli więc ktoś zechciał być przyjacielem świata czyni się nieprzyjacielem Boga.

NIe stajemy się przyjaciółmi świata — czyli przyjaciółmi w złu, czyniącym źle wraz ze złymi ludźmi. Nie możemy być z nimi przyjaciółmi. Jeśli nawet mamy kogoś, do kogo żywimy jakąś sympatię, i wiąże nas jakaś nić przyjaźni — nie rozumiemy tego jako przyjaźni ze światem. Chodzi o to, że nie możemy postępować tak, jak oni postępują; oddzielamy się od wszelkiego zła zupełnie.

Ponownie — czy chodzi nam tutaj o storge, bezpieczną miłość? Nie, ponieważ werset siódmy mówi nam, że miłość wszystko przetrzyma i wszystko znosi. Miłość jest zatem sprawowana w różnych niebezpieczeństwach — nie chodzi więc o miłość bezpieczeństwa.

Ludus, miłość kochanków również nie pasuje do naszej interpretacji, gdyż cudzołożny związek kochanków jest zabroniony przez Prawo:

2 Mojż. 20:14 Nie będziesz cudzołożył.

Miłość, o której mówimy, nie jest również obsesyjna, to nie jest mania — dlaczego? Bo obsesja jest natręctwem, a nasza miłość nie jest porywcza i nie myśli nic złego.

Miłość nie jest też filautia, miłością do siebie samego — nasz tekst to wyklucza, mówiąc nam bowiem, że nasza miłość nie szuka swego.

Pragma, czyli dojrzała, wytrwała forma miłości, zbliża się nieco do miłości opisywanej w Pierwszym Koryntian 13 — widzimy bowiem, że ta miłość wszystko znosi i wszystko przetrzyma — ale nie byłaby to pełna interpretacja i pełna definicja.
,

Gramatyka — miłość jako Agape

Biorąc pod uwagę gramatykę, domyślamy się już z samego kontekstu, że musi być tutaj użyte słowo ἀγάπη agape — i rzeczywiście tak jest. Agape nie szuka swego, ponieważ jest to bezwarunkowa i bezinteresowna miłość. Ale ta miłość jest opisana również przez jeszcze jeden interesujący aspekt: jest to miłość, której sedno stanowi moralna preferencja.

Znajdziemy to słowo agape w świeckiej grece starożytnej, gdzie było ono używane do określenia preferencji, a forma czasownikowa agapao w starożytności oznaczała preferować. [1] W Nowym Testamencie agape odnosi się do miłości Bożej — do tego, co Bóg preferuje. I co Bóg preferuje — wyjaśnienie tego jest w naszym wersecie.

Co Bóg preferuje w naszej miłości? Bóg chce i preferuje, abyśmy byli cierpliwi, życzliwi, skromni, powściągliwi, bezinteresowni, opanowani, mieli dobre intencje, żebyśmy byli radośni w prawdzie, wytrwali, szukali dobra i koncentrowali się na pobożności.

Miłość chrześcijańska ma właśnie ten cel.
.

Praktyczne zastosowanie — portret miłości

Wracając teraz do Koryntu, zrozumiemy, dlaczego Paweł tak mocno zaakcentował miłość w 13. rozdziale. Rozdziały 12. i 14. traktują konkretnie o darach duchowych i ich niewłaściwym używaniu przez Koryntian. A cały List do Koryntian piętnuje ten kościół jako będący w naprawdę głębokim kryzysie. Na kartach Słowa Bożego nie można znaleźć bardziej zdegenerowanego moralnie i duchowo kościoła. Być może wczesna herezja legalizmu Galacjan zbliża się do błędu korynckiego, ale nie jest ona aż tak głęboka.

Co do Koryntian — nie był to kryzys prześladowań z zewnątrz, tak jak rozważamy to w kontekście Listu do Tesaloniczan, ale był to kryzys zgnilizny trawiącej ten kościół od wewnątrz. I tutaj 13. rozdział, ten hymn miłości, wyznaczył zdegenerowanym Koryntianom szlachetny cel naprawy i restytucji kościoła. Chodziło o osiągnięcie doskonałości, dojrzałości, dorosłości — jak to pokazał Paweł niedojrzałym, pełnym pychy, kłótliwym, zazdrosnym, nierządnym, szukającym swego w procesach, bałwochwalczym, siejącym zgorszenie Koryntianom, którzy w tym wszystkim, jeszcze na dodatek, obnosili się darami duchowymi — niektórymi prawdziwymi, niektórymi fałszywymi — budując po prostu swoje ego i nie rozróżniając tego, co prawdziwe, od tego, co fałszywe.

I tutaj Paweł przedstawił portret miłości przez kilka argumentów:

  • Miłość jest cierpliwa — dosłownie: ma długi gniew, czyli nie wybucha szybko. Miłość znosi zniewagi, różnego rodzaju opóźnienia i zawody. To bardzo potrzebna cnota w kościele — szczególnie gdy żyjemy blisko siebie i gdy nasze grzechy zderzają się ze sobą codziennie. Wszyscy jesteśmy grzesznikami i popełniamy błędy niezależnie od osoby. Dlatego musimy być cierpliwi ze względu na zrozumienie, że każdy z nas podlega marności grzechu, ponieważ żyjemy w ciele.
    .
  • Miłość jest życzliwa — czyni aktywne i konkretne dobro. Nie chodzi o uśmiech na twarzy, ale o czyny ręki i języka.
    .
  • Miłość nie zazdrości — zazdrość to rak, który trawi kościół. W Koryncie zazdrość o dary duchowe konkretnie niszczyła jedność. Agape cieszy się natomiast z daru danego Bratu, wiedząc, że ten dar ma służyć innym, a nie temu, kto został obdarowany (A każdemu jest dany przejaw Ducha dla wspólnego pożytku. 1 Kor. 12:7). Naturą wszystkich darów duchowych jest bowiem to, aby kościół budował się wzajemnie, a nie każdy budował sam siebie. I ta zasada dotyczy każdego daru co do jednego.
    .
  • Miłość nie przechwala się, nie unosi się pychą — to dwie cechy wyraźnie skierowane przeciwko Koryntianom, którzy nadymali się swoją duchowością, często fałszywą.
    .
  • Miłość nie postępuje nieprzyzwoicie — nie łamie granic moralnych, nie wystawia bliźniego na wstyd ani na niebezpieczeństwo. Stara się o zachowanie jedności przez zrozumienie słabości niektórych z Braci. Jedni zachowują pewne rzeczy, inni nie. Jedni spożywają pewne pokarmy, inni nie spożywają. Musimy dążyć do wyjaśnienia tych wszystkich kwestii, ale w miłości, z cierpliwością, nie postępując nieprzyzwoicie i nie szukając swego. I to właśnie jest agape.
    .
  • Miłość nie szuka swego — natura grzechu jest odwrotna: szukamy swego we wszystkim, nawet w tak zwanej pobożności. Ale kto szuka swego w pobożności, nie ma w sobie miłości, a zatem ma fałszywą pobożność. Agape odwraca naszą skłonność — zaczynamy szukać tego, co jest dobre dla innych.
    .
  • Miłość nie jest porywcza, nie myśli nic złego — nie wybucha gniewem, nie prowadzi rejestru krzywd. Nie szukamy sobie listy, w której odhaczamy względem Braci, co nam krzywdę wyrządzili, jaką i kiedy, po to, aby w odpowiednim czasie im to przypomnieć. Zapominamy te sprawy, kiedy dochodzi do pojednania.
    .
  • Miłość nie raduje się z niesprawiedliwości, ale z prawdy — unicestwione przez miłość zostają wszelkie plotki oraz radość z upadku Brata. Czy boli nas, gdy wierzący grzeszy? Miłość raduje się, gdy prawda zwycięża — nawet jeśli ta prawda ma ukazać nasz własny błąd. Nie powinniśmy wstydzić się przyjmować krytyki od Braci. Miłość gasi pychę, ponieważ pycha szuka swego, a miłość szuka dobra bliźniego.
    .
  • Miłość wszystkiemu wierzy — nie chodzi tutaj o to, że miłość łatwowiernie przyjmuje wszystkie przekazywane informacje bez żadnego rozróżnienia. Bóg nam tego nie zaleca. Ale znaczenie jest takie, że miłość, która wierzy wszystkiemu, interpretuje wszystko w najlepszym możliwym sensie, nadając najbardziej sprawiedliwe znaczenie wypowiedziom, na jakie pozwala konkretny przypadek i okoliczności.

Miłość zatem jest darem łaski — ponieważ nie szuka swego, jako dar duchowy, który każdy z nas posiada, szuka właśnie dobra innego. Co potwierdza tylko naszą tezę, że każdy duchowy dar służy bliźniemu, służy członkowi kościoła, a nie nam samym.
.

Miłość antytetyczna — czego miłość nie toleruje

Ale ta miłość jest również antytetyczna. Nasza miłość nie jest miłością całkowicie oddaną herezji. Nasza miłość nie miłuje herezji. Nie miłuje również heretyków. I są na świecie ludzie, których nie miłujemy — aktywni w zwodzeniu kacerze, nowinkarze, zaprzańcy, ludzie podszywający się pod sługi Boże, którzy głoszą doktryny prowadzące wprost w objęcia szatana, wprost do piekła. I ponieważ miłujemy prawdę, z konieczności nienawidzimy herezji, ponieważ wiemy, że miłość oddziela się od fałszu.

Psalm 119:104 Dzięki twoim przykazaniom nabywam rozumu; dlatego nienawidzę wszelkiej ścieżki fałszywej.

Mat. 22:29 A Jezus im odpowiedział: Błądzicie, nie znając Pisma ani mocy Boga.

Nienawiść wszelkiej ścieżki fałszywej to nienawiść do herezji. I ponieważ miłujemy Boga, konsekwentnie nienawidzimy fałszywych reprezentantów Boga uzurpujących sobie miano nauczycieli Słowa Bożego, a będących heretykami.

Psalm 139:21-22 21. Czy nie nienawidzę tych, PANIE, którzy nienawidzą ciebie? I nie brzydzę się tymi, którzy przeciwko tobie powstają? 22. Nienawidzę ich pełnią nienawiści i mam ich za wrogów.

Mat. 23:15 Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo obchodzicie morza i lądy, aby pozyskać jednego współwyznawcę, a gdy się nim stanie, czynicie go synem piekła dwa razy takim jak wy sami.

Nienawidzimy pełną nienawiścią i mamy za wrogów, osobistych wrogów, wszystkich tych, którzy są wrogami Pana Boga. I tak oto, Bracia i Siostry, oddzielamy się od tych ludzi. Szukamy każdego dozwolonego przez Słowo sposobu unicestwienia ich zamiarów, zachowując przy tym niewinność. Ale nasz oręż nie jest orężem fizycznym — jest to oręż doktrynalny, oręż Słowa Bożego, przez który obalamy fałszywe rozumowania, fałszywe doktryny i zwalczamy tych ludzi, przeszkadzając im w każdym możliwym aspekcie bluźnienia Panu Bogu.

2 Kor. 10:3-5 3. Chociaż bowiem w ciele żyjemy, nie walczymy według ciała; 4. (Gdyż oręż naszej walki nie jest cielesny, ale z Boga, i ma moc burzenia twierdz warownych); 5. Obalamy rozumowania i wszelką wyniosłość, która powstaje przeciwko poznaniu Boga, i zniewalamy wszelką myśl do posłuszeństwa Chrystusowi;

Potwierdzenie doktryny — analogia Słowa Bożego

Co do potwierdzenia naszej doktryny, musimy spojrzeć na analogię Słowa Bożego. Reformowana hermeneutyka zachęca nas, abyśmy nigdy nie odrywali tekstu od szerszego kontekstu. Dowiedliśmy na podstawie węższego kontekstu, czym miłość jest, jak należy ją stosować i jak nie należy jej stosować. A teraz badamy w krótki sposób kontekst szerszy, czyli inne teksty Słowa Bożego.

Szlachetne cechy życia chrześcijańskiego, które są osadzone w tej miłości agape, występują w Piśmie w wielkiej obfitości. Można tu przytoczyć kilka przykładów. Chodzenie w miłości jest na przykład przestrzeganiem przykazań Pańskich i wypełnianiem prawa. Prawo i miłość nie są sobie przeciwne:

1 Jana 5:3 Na tym bowiem polega miłość Boga, że zachowujemy jego przykazania, a jego przykazania nie są ciężkie.

Warunkiem jest tutaj odrodzenie grzesznika, aby ten miłował prawo — bo tylko człowiek odrodzony może miłować prawo. Przed odrodzeniem prawo jest wrogiem człowieka. Po odrodzeniu prawo staje się moralnym drogowskazem ukazującym Bożą moralną preferencję, czyli Jego miłość.

Rzym. 13:8-10 8. Nikomu nie bądźcie nic winni oprócz wzajemnej miłości. Kto bowiem miłuje bliźniego, wypełnił prawo. 9. Gdyż to: Nie będziesz cudzołożył, nie będziesz mordował, nie będziesz kradł, nie będziesz fałszywie świadczył, nie będziesz pożądał i jakiekolwiek inne przykazanie, w tych słowach się streszcza, mianowicie: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie. 10. Miłość nie wyrządza zła bliźniemu. Tak więc wypełnieniem prawa jest miłość.

Psalm 119:97 O, jakże miłuję twoje prawo! Przez cały dzień o nim rozmyślam.

Ponadto miłość agape rezydująca w nas, obecna w nas, dowodzi naszego zbawienia osobom trzecim.

1 Jana 5:1-3 1. Każdy, kto wierzy, że Jezus jest Chrystusem, narodził się z Boga, a każdy, kto miłuje tego, który zrodził, miłuje też tego, który się z niego narodził. 2. Po tym poznajemy, że miłujemy dzieci Boże, gdy miłujemy Boga i zachowujemy jego przykazania. 3. Na tym bowiem polega miłość Boga, że zachowujemy jego przykazania, a jego przykazania nie są ciężkie.

I to jest właśnie praktyczny wymiar naszej miłości. Bo jeśli miłujemy słowem i językiem, ale nie uczynkiem i prawdą, to nie jest to miłość. Jan mówi nam bowiem, abyśmy miłowali nie słowem i językiem, ale uczynkiem i prawdą.
.

Zakończenie

Bracia i siostry, miłujmy się wzajemnie, tak jak naucza nas tego Pismo — wszystko znosząc, wszystkiego się spodziewając, wszystko przetrzymując i wszystkiemu wierząc. Szukając w naszych Braciach tego, co najlepsze, tak aby kościół był wzajemnie zbudowany i wyrósł na przepiękną budowlę, która świeci w świecie ciemności, gdzie nienawiść jednych do drugich jest dominującym uczuciem.

I chwała niech będzie Bogu, że nas powołał z tej ciemności do swojej wielkiej miłości. Amen.

Nauczanie wygłoszone dnia 29.03.2026

Przypisy

[1] Definicja zaczerpnięta ze Strong’s Exhaustive Concordance, źródło

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email