Adopcja: biblijne i teologiczne omówienie zaniedbanej doktryny, cześć 2

utworzone przez | sty 8, 2026 | Teologia reformowana, Teologia systematyczna

Izrael – synostwo adopcyjne

Rzym. 9:4-5

4. Są to Izraelici, do których należy usynowienie, chwała, przymierza, nadanie prawa, służba Boża i obietnice;

5. Do których należą ojcowie i z których według ciała pochodzi Chrystus, który jest nad wszystkimi, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.

Podczas gdy Adam był synem Bożym poprzez stworzenie na obraz Boży, Izrael stał się nim wyłącznie poprzez akt adopcyjny Boga.[28] Apostoł Paweł umieszcza adopcję na czele długiej listy przywilejów, które Bóg dał Izraelitom. Synostwo Izraela wynikało z suwerennego wyboru Boga, a nie z jakichkolwiek zasług Izraela .[29]

5 Mojż. 14:1-2 1. Jesteście dziećmi PANA, swojego Boga. Nie będziecie się kaleczyć ani robić łysiny między swymi oczyma po umarłym; 2. Jesteś bowiem ludem świętym dla PANA, swego Boga, i PAN wybrał cię, abyś był dla niego szczególnym ludem spośród wszystkich narodów, które są na ziemi.

5 Mojż. 7:7 PAN umiłował was i wybrał was nie dlatego, że byliście liczniejsi od innych narodów, gdyż byliście najmniej liczni ze wszystkich narodów;

Chociaż Izrael był słaby i pogardzany (Ezech. 16:1-15), Bóg obnażył swoje potężne ramię i odkupił go (5 Mojż. 7:8; 32:5-6). Umiłowany pierworodny syn Boga został skutecznie wyprowadzony z Egiptu.

2 Mojż. 4:22 I powiesz do faraona: Tak mówi PAN: Izrael jest moim synem, moim pierworodnym.

Oz. 11:1 Gdy Izrael był dzieckiem, umiłowałem go, a z Egiptu wezwałem mego syna.

Boża opieka

Bóg zrealizował swoje przymierze z Izraelem i dał mu swoje prawo moralne jako zasadę, która miała go prowadzić we wdzięcznym posłuszeństwie, przykazania Mojżeszowe, aby go nauczyć prawdziwego kultu, oraz obietnice ewangeliczne, aby utwierdzić jego nadzieję w nadchodzącym Mesjaszu (Rzym. 9:4-5). Ziemia Kanaan służyła Izraelitom jako tymczasowe dziedzictwo (Jer. 3:19), symbolizujące niebo (Hebr. 11:8-10, 13-16).

Jer. 3:19 Ja zaś powiedziałem sobie: Jakże miałbym cię zaliczyć do synów i dać ci ziemię rozkoszną, piękne dziedzictwo zastępów narodów? Chyba że będziesz do mnie wołał: Mój ojcze! I nie odwrócisz się ode mnie.

Hebr. 11:8-10 8. Przez wiarę Abraham, gdy został wezwany, aby pójść na miejsce, które miał wziąć w dziedzictwo, usłuchał i wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie. 9. Przez wiarę przebywał w ziemi obiecanej jak w obcej, mieszkając w namiotach z Izaakiem i Jakubem, współdziedzicami tej samej obietnicy. 10. Oczekiwał bowiem miasta mającego fundamenty, którego budowniczym i twórcą jest Bóg. 

Hebr. 11:13-16 13. Wszyscy oni umarli w wierze, nie otrzymawszy spełnienia obietnic, ale z daleka je ujrzeli, cieszyli się nimi i witali je, i wyznawali, że są obcymi i pielgrzymami na ziemi. 14. Ci bowiem, którzy tak mówią, wyraźnie okazują, że szukają ojczyzny. 15. Gdyby przecież wspominali tę, z której wyszli, mieliby sposobność powrócić. 16. Teraz jednak pragną lepszej, to jest niebiańskiej. Dlatego Bóg nie wstydzi się być nazywany ich Bogiem, bo przygotował dla nich miasto.

Rodzinna więź

We wszystkich swoich działaniach wobec Izraela Bóg objawiał swoją miłość i dobroć poprzez Anioła swojej Obecności. To On prowadził Izraelitów przez pustynię i wprowadził ich do ziemi obiecanej.

Izaj. 63:7-9 7. Będę wspominać miłosierdzie PANA i chwałę PANA za wszystko, co nam PAN wyświadczył, i za wielką dobroć, którą okazał domowi Izraela według swego miłosierdzia i według swojej wielkiej łaskawości. 8. Powiedział bowiem: Na pewno są moim ludem, synami, którzy mi się nie sprzeniewierzą. I tak stał się ich Zbawicielem. 9. We wszelkim ich ucisku i on był uciśniony, a Anioł jego oblicza zbawił ich. W swojej miłości i litości on ich odkupił. Troszczył się o nich i nosił ich przez wszystkie dni wieków.

2 Mojż. 23:20-23 20. Oto posyłam Anioła przed tobą, aby cię strzegł w drodze i doprowadził do miejsca, które przygotowałem. 21. Zważaj na niego i słuchaj jego głosu; nie pobudzaj go do gniewu, bo nie przebaczy waszych przestępstw, gdyż moje imię jest w nim. 22. Bo jeśli będziesz pilnie słuchać jego głosu i uczynisz wszystko, co powiem, będę wrogiem twoich wrogów i będę dręczyć tych, którzy cię dręczyli. 23. Mój Anioł bowiem pójdzie przed tobą i wprowadzi cię do Amorytów, Chetytów, Peryzzytów, Kananejczyków, Chiwwitów i Jebusytów, i wytracę ich.

Synowskie zobowiązanie

To właśnie na podstawie swojego przybrania Pan napomniał Izrael do synowskiego posłuszeństwa. Pierworodny syn Jahwe musi Mu służyć. Ponieważ Pan jest Ojcem narodu, Izraelici są braćmi i muszą postępować zgodnie z tym.

5 Mojż. 14:1 Jesteście dziećmi PANA, swojego Boga. Nie będziecie się kaleczyć ani robić łysiny między swymi oczyma po umarłym;

2 Mojż. 4:22-23 22. I powiesz do faraona: Tak mówi PAN: Izrael jest moim synem, moim pierworodnym. 23. Mówię ci: Wypuść mego syna, aby mi służył. Jeśli będziesz się wzbraniał wypuścić go, zabiję twojego syna, twego pierworodnego.

Mal. 2:10 Czy nie mamy wszyscy jednego ojca? Czy nie stworzył nas jeden Bóg? Czemu więc brat zdradza swego brata, naruszając przymierze naszych ojców?

Nieposłuszeństwo jest szczególnie ohydne, ponieważ Izrael jest synem Boga. Jako Ojciec Izraela, Jahwe jest godny ojcowskiego szacunku.

Izaj. 1:2 Słuchajcie, niebiosa, a ty, ziemio, nakłoń ucha. PAN bowiem przemówił: Wychowałem i wywyższyłem synów, ale oni zbuntowali się przeciw mnie.

Mal. 1:6 Syn czci ojca, a sługa swego pana. Jeśli więc jestem ojcem, gdzie jest moja cześć? Jeśli jestem panem, gdzie jest bojaźń przede mną? – mówi PAN zastępów do was, kapłani, którzy lekceważycie moje imię. Wy jednak mówicie: W czym lekceważymy twoje imię?

W Starym Testamencie zbyt często Bóg nazywa Izraelitów „głupimi dziećmi”

Jer. 4:22 Bo mój lud jest głupi, nie zna mnie; to są dzieci niemądre i nierozumne. Są mądre w czynieniu zła, lecz dobrze czynić nie umieją.

Niezmienna Boża miłość

Jednak Jego miłość pozostaje niezmienna, a Jego napomnienia są szczególnie czułe: „Nawróćcie się, odstępczy synowie, a uleczę wasze odstępstwa” (Jer. 3:22). Często Pan musi używać boskiej rózgi wobec swojego ludu: „Synu mój, nie gardź karceniem PANA i nie zniechęcaj się jego upomnieniem bo kogo PAN miłuje, tego karze, jak ojciec syna, którego kocha.” (Przysłów 3:11-12).
.

Adopcja Izraela a adopcja w Nowym Testamencie

Herman Ridderbos ma rację co do pochodzenia i znaczenia greckiego słowa υἱοθεσία hyiothesia używanego w Nowym Testamencie na określenie adopcji:

Termin ten wywodzi się ze świata prawa hellenistycznego; jego znaczenia nie należy jednak wywodzić z różnych systemów prawnych rzymskich lub greckich, ani z rytuału adopcji w hellenistycznych kultach misteryjnych, ale należy go rozpatrywać w kontekście Starego Testamentu, historycznego tła zbawczego, w którym Izrael został przyjęty jako syn Boży. [30]

Chociaż w postępowaniu Boga wobec Izraela w Starym Testamencie dostrzegamy boski wzorzec postępowania Boga wobec Jego synów Nowego Przymierza, istnieją oczywiste i istotne różnice. Ogólnie rzecz biorąc, wynikają one z różnic między Starym a Nowym Przymierzem.

  • Stare jest oczekiwaniem, nowe jest realizacją.
    .
  • Stare jest królestwem cieni i typów, nowe jest królestwem spełnienia.

Dzięki śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa oraz wylaniu Ducha Świętego mamy teraz błogosławieństwa Bożego przymierza w sposób pełniejszy, bogatszy i głębszy niż w Starym Testamencie.
.

Zakres usynowienia

Najbardziej oczywiste jest to, że łaska Boża jest teraz znana wśród narodów. Kościół został uwolniony z więzów żydowskiego nacjonalizmu. Ozeasz prorokował:  [31]

Oz. 1:10 Jednak liczba synów Izraela będzie jak piasek morski, którego nie można zmierzyć ani zliczyć. I stanie się, że w miejscu, gdzie im mówiono: Nie jesteście moim ludem, będzie się do nich mówić: Wy jesteście synami Boga żywego.

Nie tylko Boża adopcja „rozszerzyła się” na pogan, ale stała się również bardziej zindywidualizowana. Podczas gdy Adam i Ewa zostali stworzeni jako syn i córka Boga, Izrael został adoptowany jako naród. To naród izraelski błaga Boga: „Ty jesteś naszym ojcem, choć Abraham nas nie zna”

Izaj. 63:16 Przecież ty jesteś naszym ojcem, bo Abraham nas nie zna, a Izrael nas nie uznaje. Ty, PANIE, jesteś naszym ojcem, naszym Odkupicielem; twoje imię jest od wieków.

Bóg pyta Izrael: „Czy teraz nie będziesz wołać do mnie: Mój ojcze! Ty jesteś wodzem mojej młodości?” (Jer. 3:4).

Teraz, w „dniach ostatecznych”, wierzący woła: „Abba, Ojcze” (Rzym. 8:15; Gal. 4:6). Prawdą jest, że skoro Bóg jest ojcem Izraela, a naród ten składa się z poszczególnych osób, jest On ojcem każdego wierzącego w Izraelu, ale Stary Testament nigdy tego wyraźnie nie stwierdza.[32]
.

Indywidualny charakter

Księga Izaj. 43:6: „Przyprowadź moich synów z daleka i moje córki z krańców ziemi;” w pewnym sensie zmierza w tym kierunku, wspominając o kobietach.[33] Księga Powtórzonego Prawa 8, a zwłaszcza Księga Przysłów 3, bardzo zbliżają się do indywidualnego synostwa, ale syn jest „kochany” i „karcony” „jak człowiek karci swojego syna”. Podobnie Pan „współczuje” i „oszczędza” pobożnego Izraelity, jak ojciec swojego syna. [34]

5 Mojż. 8:5 Rozważ więc w swym sercu, że jak człowiek karze swego syna, tak PAN, twój Bóg, karze ciebie.

Przysłów 3:11-12 11. Synu mój, nie gardź karceniem PANA i nie zniechęcaj się jego upomnieniem. 12. Bo kogo PAN miłuje, tego karze, jak ojciec syna, którego kocha.

Psalm 103:13 Jak ojciec ma litość nad dziećmi, tak PAN ma litość nad tymi, którzy się go boją.

Mal. 3:7 Od dni waszych ojców odstępowaliście od moich ustaw i nie przestrzegaliście ich. Zawróćcie do mnie, a ja zawrócę do was, mówi PAN zastępów. Ale wy mówicie: Pod jakim względem mamy zawrócić?

Na przykład w żadnym z Psalmów nie czytamy modlitwy skierowanej do Boga jako Ojca. [35] Nawet gdy Chrystus zacytował Psalm 31 w swoich ostatnich słowach z krzyża, zdajemy sobie sprawę, że słowo „Ojcze” nie występuje w Psalmie 31

Psalm 31:5 W twoje ręce powierzam mego ducha; odkupiłeś mnie, PANIE, Boże wierny.

Łuk. 23:46 Wtedy Jezus zawołał donośnym głosem: Ojcze, w twoje ręce powierzam mego ducha. Gdy to powiedział, skonał.

Dojrzałość i swoboda

Gal. 4:1-7 1. Mówię więc: Dopóki dziedzic jest dzieckiem, niczym się nie różni od niewolnika, chociaż jest panem wszystkiego. 2. Lecz jest poddany opiekunom i zarządcom aż do czasu wyznaczonego przez ojca. 3. Podobnie i my, gdy byliśmy dziećmi, byliśmy w niewoli żywiołów tego świata. 4. Lecz gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg posłał swego Syna, zrodzonego z kobiety, zrodzonego pod prawem; 5. Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia. 6. A ponieważ jesteście synami, Bóg posłał do waszych serc Ducha swego Syna, wołającego: Abba, Ojcze! 7. Tak więc już nie jesteś niewolnikiem, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.

List do Galacjan 4:1-7 zawiera dodatkową uwagę dotyczącą pełni adopcji w Nowym Testamencie. Podczas gdy Izraelici podlegali zewnętrznej dyscyplinie prawa, wierzący w Nowym Testamencie mają większą wolność w Duchu. Apostoł, patrząc na stare przymierze w świetle nowego, porównuje je nawet do niewoli (werset 7).

Gal. 4:7 Tak więc już nie jesteś niewolnikiem, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.

Paweł wyjaśnia, że Izrael jest jak dziecko bogatego człowieka, które jest wychowywane przez zarządców do czasu wyznaczonego przez ojca, kiedy to obejmuje godność dziedzica i rządzi jako Pan (wersety 1-2, 7).

Gal. 4:1-2 1. Mówię więc: Dopóki dziedzic jest dzieckiem, niczym się nie różni od niewolnika, chociaż jest panem wszystkiego. 2. Lecz jest poddany opiekunom i zarządcom aż do czasu wyznaczonego przez ojca.

Gal. 4:7 Tak więc już nie jesteś niewolnikiem, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.

Teraz, dzięki wcieleniu i śmierci Chrystusa (wersety 4-5), Kościół dojrzał, a Duch Syna został zesłany do naszych serc (werset 6).

Gal. 4:4-5 4. Lecz gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg posłał swego Syna, zrodzonego z kobiety, zrodzonego pod prawem; 5. Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia.

Gal. 4:6 A ponieważ jesteście synami, Bóg posłał do waszych serc Ducha swego Syna, wołającego: Abba, Ojcze!

Wylanie Ducha i wstawiennictwo Syna skutkują również większą swobodą dostępu do Ojca. Na całym świecie rzesze ludu Bożego wołają: „Abba, Ojcze” (werset 6). Rozważmy na przykład modlitwy Pawła w Liście do Efezjan. Wszystkie są skierowane do Boga jako Ojca i tchną intensywnym duchem synowskim.

Efez. 1:2 Łaska wam i pokój od Boga, naszego Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa.

Efez. 1:17 Prosząc, aby Bóg naszego Pana Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam Ducha mądrości i objawienia w poznaniu jego samego;

Efez. 2:18-19 18. Przez niego bowiem my, obie strony, mamy przystęp w jednym Duchu do Ojca. 19. A więc nie jesteście już więcej obcymi i przybyszami, ale współobywatelami z świętymi i domownikami Boga;

Efez. 3:14-15 14. Dlatego zginam swoje kolana przed Ojcem naszego Pana Jezusa Chrystusa; 15. Od którego cała rodzina na niebie i na ziemi bierze swoją nazwę;

Efez. 6:23 Pokój braciom i miłość wraz z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa.

Na podstawie, źródło

Przypisy

[28] Odnosząc się do adopcji Izraela przez Boga, Kalwin wskazuje, że skuteczna łaska została udzielona tylko wybranym w narodzie (Instytuty 3.22.6).
[29] Wybranie i adopcja starotestamentowego Izraela przez Boga były szczególne i wybiórcze. „Bóg znany jest w Judzie, jego imię jest wielkie w Izraelu.” (Psalm 76:1). „Nie uczynił tak żadnemu narodowi” (Psalm 147:20).
[30] Herman Ridderbos, Paul: An Outline of His Theology, tłum. John Richard De Witt (Grand Rapids, MI: Eerdmans, 1975), s. 197-198. Podobnie James M. Scott pokazuje, że adopcję Nowego Testamentu należy rozpatrywać w kontekście Starego Testamentu, a nie grecko-rzymskiego („Adopcja, Synostwo”, w: Gerald F. Hawthorne i in. (red.), Dictionary of Paul and his Letters [Downers Grove, IL: IVP, 1993], s. 16-18).
[31] Ozeasz 1:10 jest cytowany w Rzym. 9:26 (por. Oz. 2:23; Rzym. 9:25).
[32 Por. Edwin H. Palmer: „Nacisk kładziony jest na Izrael jako syna, a nie na poszczególne jednostki jako dzieci” (Doktryna Bożego Przysposobienia Scheebena [Kampen: J. H. Kok, b.d.], s. 174).
[33] List do Gal. 3:28 jest klasycznym tekstem Nowego Testamentu pod tym względem.
[34] Już sama bliskość tych tekstów do udowodnienia, że „relacja osobistego synostwa z Ojcem została objawiona jako przywilej poszczególnych świętych”, jak zauważa Candlish, „sprawia, że jej przerwanie jest tym bardziej zauważalne” (op. cit., s. 77).
[35] Psalm 89:26, który na pierwszy rzut oka może wydawać się wyjątkiem, zostaje włożony w usta Mesjasza. Król z rodu Dawida (jako typ Chrystusa) jest nazywany „synem” Bożym (2 Sam. 7:14; Psalm 2:7). Sędziowie Starego Testamentu, jako prawni przedstawiciele Boga, są również określani jako Jego „dzieci”, dosłownie „synowie” w Psalmie 82:6. Co więcej, sprawiedliwi aniołowie, będąc na obraz Boga, są nazywani synami Bożymi (Hiob 1:6; 2:1; 38:7). Błędne jest rozumowanie, że skoro szatan przyszedł z „synami Bożymi”, to on również jest synem Bożym (Hiob 1:6).

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email