Adopcja: biblijne i teologiczne omówienie zaniedbanej doktryny, cześć 4

utworzone przez | sty 28, 2026 | Teologia reformowana, Teologia systematyczna

Adopcja i Ordo Salutis

Rzym. 8:29-30

29. Tych bowiem, których on przedtem znał, tych też przeznaczył, aby stali się podobni do obrazu jego Syna, żeby on był pierworodny między wieloma braćmi.

30. Tych zaś, których przeznaczył, tych też powołał, a których powołał, tych też usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych też uwielbił.

Do tej pory rozważaliśmy chwalebną godność synów Bożych – przymierze wspólnoty z naszym niebiańskim Ojcem, Trójjedynym Bogiem. Teraz musimy zwrócić uwagę na akt prawny adopcji, poprzez który Bóg uznaje nas za swoje dzieci. Aby pogłębić nasze rozumienie adopcji i odrzucić fałszywe teorie, rozważymy relacje między adopcją a kilkoma innymi etapami porządku zbawienia (Ordo Salutis).

Przypomnijmy najpierw biblijny porządek zbawienia

1) Przedwiedza i predestynacja
2) Powołanie
3) Odnowienie
4) Wiara i upamiętanie
5) Usprawiedliwienie
6) Adopcja
7) Uświęcenie
8) Wytrwanie
9) Uwielbienie

Adopcja i usprawiedliwienie

Niektórzy wybitni teologowie, w tym Francis Turretin i Charles Hodge, postrzegali adopcję jako „część” usprawiedliwienia.[47]

  • oba są aktami prawnymi;
    .
  • oba są pojedynczymi aktami wszystkich trzech Osób Trójcy Świętej.

Nasza adopcja odzwierciedla boską ekonomię w naszym usprawiedliwieniu: Ojciec predestynuje nas do adopcji, Syn poprzez swoje odkupienie zapewnił jej spełnienie, a Duch Święty stosuje ją w odpowiednim czasie.[48] Oba te akty – i to wydaje się być dla wielu decydującym argumentem – nadają wybranym, odrodzonym grzesznikom prawo do boskiego dziedzictwa.

Biblia poświęca więcej uwagi usprawiedliwieniu niż aktowi adopcji.[49]
.

Znaczenie i występowanie słowa

Greckie słowo oznaczające adopcję (υἱοθεσία hyiothesia) pochodzi od dwóch greckich słów: hyios („syn”) i tithemi („miejsce” lub „wyznaczenie”) i dosłownie oznacza „umieszczenie jako synowie”.  Swoo występuje w Nowym Testamencie tylko pięć razy, a wszystkie te przypadki znajdują się w listach Pawła. Tylko w jednym z tych tekstów hyiothesia odnosi się do narodu izraelskiego w czasach Starego Testamentu

Rzym. 9:4 Są to Izraelici, do których należy usynowienie, chwała, przymierza, nadanie prawa, służba Boża i obietnice;

2 Mojż. 4:22-23 22. I powiesz do faraona: Tak mówi PAN: Izrael jest moim synem, moim pierworodnym. 23. Mówię ci: Wypuść mego syna, aby mi służył. Jeśli będziesz się wzbraniał wypuścić go, zabiję twojego syna, twego pierworodnego.

Pozostałe cztery wersety mówią o adopcji w erze Nowego Testamentu, niezależnie od tego, czy nacisk kładziony jest na poszczególnych wierzących

Rzym. 8:15 Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!

Rzym. 8:23 A nie tylko ono, ale i my, którzy mamy pierwsze plony Ducha, i my sami w sobie wzdychamy, oczekując usynowienia, odkupienia naszego ciała.

Efez. 1:5 W miłości przeznaczył nas dla siebie, ku usynowieniu przez Jezusa Chrystusa, według upodobania swojej woli;

Czy na Kościół jako całość

Gal. 4:5 Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia.

Błąd ekwiwokacji

Jeśli dodamy do tego historyczne znaczenie doktryny usprawiedliwienia wyłącznie przez wiarę, nie jest zaskakujące, że wielu zalicza adopcję do usprawiedliwienia. Chociaż nie jest to zaskakujące, nie jest to poprawne.

Po pierwsze, chociaż zarówno usprawiedliwienie, jak i adopcja dają prawo do dziedziczenia, nie oznacza to, że jedno musi być aspektem drugiego.

  • W usprawiedliwieniu sprawiedliwość Chrystusa jest nam przypisana,
    .
  • Podczas gdy w adopcji jesteśmy uznani za synów Bożych.

Bóg w swojej łasce może nas nagrodzić nie tylko jako synów, ale także jako sprawiedliwych. Na przykład w Liście do Rzymian 5:17, 18 i 21 usprawiedliwienie daje nam prawo do życia wiecznego. Kontrast występuje między zespołem grzech-śmierć-potępienie a zespołem sprawiedliwość-życie-usprawiedliwienie. Ojcostwo Boga lub nasze synostwo nie są tu brane pod uwagę.

Rzym. 5:17-21
.
17. Jeśli bowiem z powodu przestępstwa jednego śmierć zaczęła królować przez jednego, tym bardziej ci, którzy otrzymują obfitość tej łaski i dar sprawiedliwości, będą królować w życiu przez jednego, Jezusa Chrystusa.

18. Tak więc, jak przez przestępstwo jednego na wszystkich ludzi spadł wyrok ku potępieniu, tak też przez sprawiedliwość jednego na wszystkich ludzi spłynął dar ku usprawiedliwieniu życia.

19. Jak bowiem przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wielu stało się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo jednego wielu stało się sprawiedliwymi.

20. A prawo wkroczyło po to, aby obfitował grzech. Lecz gdzie grzech się rozmnożył, tam łaska tym bardziej obfitowała;

21. Aby, jak grzech królował ku śmierci, tak też łaska królowała przez sprawiedliwość ku życiu wiecznemu przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana.

Po drugie, twierdzenie, że usprawiedliwienie i adopcja są aktami prawnymi, również nie jest rozstrzygające. Odrodzenie i powołanie są aktami organicznymi, a teologia Reformowana uznała je za odrębne, niosące ze sobą własne, szczególne idee. [51] Chociaż oba są aktami sądowymi,

sfera usprawiedliwienia to sąd karny a adopcji – sąd rodzinny
usprawiedliwienie wprowadza nas do grona sprawiedliwych, a adopcja wprowadza nas do rodziny Bożej.
w usprawiedliwieniu wybrany grzesznik jest postrzegany jako niewinny podmiot, w adopcji jako syn
w usprawiedliwieniu Bóg jest sędzią, w adopcji Bóg jest Ojcem
usprawiedliwienie jest zakorzenione w atrybucie Boga, Jego sprawiedliwości adopcja jest zakorzeniona w osobistych różnicach w Trójcy Świętej
pocieszeniem usprawiedliwienia jest uniewinnienie i przypisana sprawiedliwość w adopcji jest to społeczność z Ojcem.[52]

Co ciekawe, Westminsterskie Wyznanie Wiary, które tak dobrze rozróżnia usprawiedliwienie (rozdział 11) i adopcję (rozdział 12) jako dwa odrębne elementy ordo salutis, nie rozróżnia odrodzenia od powołania (rozdział 10). A T. Rees  stwierdza, że

„Usprawiedliwienie to akt miłosiernego sędziego uwalniającego więźnia, ale adopcja to akt hojnego ojca, który przyjmuje syna na swoje łono i obdarza go wolnością, łaską i dziedzictwem”

Musimy stanowczo nie zgodzić się z Turretinem, który twierdzi, że „niektórzy bez powodu z niepokojem pytają… czym usprawiedliwienie i adopcja różnią się od siebie?” 

Załamany schemat

W tym miejscu schemat Louisa Berkhofa się załamuje. Przedstawiając adopcję jako część usprawiedliwienia, mówi on o tym ostatnim jako składającym się z „dwóch elementów”: elementu negatywnego i pozytywnego. Elementem negatywnym, jak twierdzi, jest przebaczenie grzechów, a element pozytywny ma dwa składniki: „adopcję dzieci” i „prawo do życia wiecznego”.[53]

Ponieważ Berkhof nie rozróżnia między usprawiedliwieniem a adopcją, jego analiza obu tych pojęć jest niepełna.

Po pierwsze, nigdy nie dochodzi do wyraźnego określenia pozytywnego elementu usprawiedliwienia – przypisania sprawiedliwości Chrystusa.Berkhof stwierdza, że usprawiedliwienie to coś więcej niż odpuszczenie grzechów; że usprawiedliwienie ma element pozytywny; a ten ostatni dotyczy w szczególności „aktywnego posłuszeństwa” Chrystusa. Nie chodzi o to, że Berkhof odchodzi tutaj od ortodoksyjnej wiary (w innym miejscu rozdziału wyraźnie naucza o przypisaniu sprawiedliwości Chrystusa), ale jedynie o to, że jego złożone usprawiedliwienie i adopcja działają na szkodę jego przedstawienia obu.

Po drugie, nie wyraża negatywnego aspektu adopcji – naszego uwolnienia spod panowania „ojcostwa” diabła. Aby ująć to w pełni: w usprawiedliwieniu nasze grzechy zostają przebaczone i stajemy się sprawiedliwi w Chrystusie; w adopcji nie mamy już szatana, ale Trójjedynego Boga za naszego Ojca. Należy to jasno powiedzieć.

Na podstawie, źródło

Przypisy

[47] Francis Turretin, Institutes of Elenctic Theology, tłum. George Musgrave Giger, t. 2 (Phillipsburg, NJ: P & R, 1994), s. 666-669; Charles Hodge, Systematic Theology, t. 3 (Grand Rapids, MI: Eerdmans, repr. 1986), s. 128-129, 164.
[48] Por. Ames, dz. cyt., s. 164.
[49] Biblia ma jednak wiele do powiedzenia na temat życia adoptowanych.
[50] Rzym. 8:15, 23; 9:4; Gal. 4:5; Efez. 1:5.
[51] Co ciekawe, Westminsterskie Wyznanie Wiary, które tak dobrze rozróżnia usprawiedliwienie (rozdział 11) i adopcję (rozdział 12) jako dwa odrębne elementy ordo salutis, nie rozróżnia odrodzenia od powołania (rozdział 10).
[52] T. Rees, Adopcja; Synostwo, w: Geoffrey W. Bromiley i in. (red.), The International Student Bible Encyclopedia, t. 1 [Grand Rapids, MI: Eerdmans, wyd. zrew. 1979], s. 54).
[53] Louis Berkhof, The Elements of Justification, w Systematic Theology (Grand Rapids, MI: Eerdmans, wyd. zrew. 1996), s. 514–516.

Zobacz w temacie

Print Friendly, PDF & Email