Spis treści
Katechizm Heidelberski
Pytanie 27
Co rozumiesz pod pojęciem „Opatrzność Boża”?
Wszechmocną i wszechobecną potęgę Boga, dzięki której zachowuje On niebo, ziemię i wszelkie stworzenie, prowadząc je jak gdyby za rękę. Ani zioła i rośliny, ani deszcz i susza, ani urodzaj i nieurodzaj, ani pokarm i napój, ani zdrowie i choroba, ani bogactwo i ubóstwo, ani żadna inna rzecz nie jest dziełem przypadku, lecz pochodzi z Jego ojcowskiej dłoni. Hebr.1:3; Psalm 145:15-16; Hebr. 5:8; Mat. 10:29
Pytanie 28
Czemu służy wiedza o stworzeniu i o opatrzności?
Temu, abyśmy zachowując cierpliwość wśród niepowodzeń i wdzięczność w sytuacjach pomyślnych – zawsze ufali, że we wszystkim, co nas spotyka, Bóg pozostaje wiernym i dobrym Ojcem, że żadne stworzenie nie zdoła odłączyć nas od Jego miłości, bo On trzyma wszystko w swoim ręku i bez Jego woli nie jest ono w stanie działać ani nawet się poruszyć. Hiob.1:21; Rzym.5:3; Hiob 1:3; Rzym. 8:38-39; Dzieje 17:28
Konfesja Belgijska
Artykuł II
W jaki sposób Bóg daje się nam poznać
Boga możemy poznać na dwa sposoby: po pierwsze przez stworzenie, podtrzymywanie i rządzenie światem [1], które w naszych oczach jawią się niczym wspaniale zapisana księga, w której wszystkie stworzenia – duże i małe – są literami, dzięki którym możemy oglądać niewidzialną istotę Boga – Jego wiekuistą moc i bóstwo, jak to wyraził Apostoł Paweł [2]. Wystarcza to w pełni do przekonania ludzi i pozostawia ich bez żadnej wymówki. Po drugie, Bóg daje się nam poznać jeszcze wyraźniej i pełniej poprzez swoje święte i boskie Słowo [3] na tyle, na ile jest to nam potrzebne w tym życiu – ku Jego chwale, a naszemu zbawieniu.
[1] Psalm. 19:1-2; Efez. 4:6; Dzieje 17:28
[2] Rzym. 1:20
[3] Psalm. 19:7; 1 Kor. 12:6
Kanony z Dort
ARTYKUŁ 1
Tych, których Bóg według swego zamysłu powołuje do społeczności ze swym Synem, Panem naszym Jezusem Chrystusem i odradza przez Ducha Świętego, tych również wybawia od władzy i niewoli grzechu, chociaż w tym życiu nie wybawia ich całkowicie z ciała grzechu ani od słabości ciała.
ARTYKUŁ 2
Stąd wypływają powszednie grzechy słabości i skazy przylegają nawet do najlepszych uczynków świętych. Są one dla nich nieustannym powodem do korzenia się przed Bogiem i do szukania ucieczki w Chrystusie ukrzyżowanym, do coraz większego umartwiania ciała duchem modlitwy i poprzez święte ćwiczenie się w pobożności, oraz do zdążania do celu doskonałości, aż wybawieni z tego ciała śmierci będą panować z Barankiem Bożym w niebie.
ARTYKUŁ 3
Z powodu tych pozostałości zamieszkującego w nas grzechu, a także z powodu pokus świata i szatana, ci, którzy są nawróceni nie mogliby wytrwać w łasce, gdyby byli tylko zdani na własne siły. Lecz Bóg jest wierny i po okazaniu łaski miłosiernie utwierdza i potężnie zachowuje ich w niej, aż do końca.
Standardy Westminsterskie
Konfesja Westminsterska
Rozdział 4 Stworzenie
I. Na początku upodobało się Bogu Ojcu, Synowi i Duchowi Świętemu stworzyć świat z niczego. Dokonał tego dla okazania chwały Swojej nieskończonej mocy, mądrości i dobroci. Wszystkie te rzeczy, widzialne i niewidzialne, powstały w ciągu sześciu dni i były bardzo dobre.
II. Kiedy już tego dokonał, stworzył Bóg kobietę i mężczyznę i dał im duszę rozsądną i nieśmiertelną oraz wiedzę, prawość i prawdziwą świętość na Swoje podobieństwo. Boże Prawo oraz zdolność jego wypełniania zostały zapisane w ich sercach. Otrzymali ponadto przykazanie, aby nie pożywać z drzewa poznania dobrego i złego. Nie łamiąc go byli szczęśliwi w swej komunii z Bogiem i posiadali władzę nad stworzeniem. Ponieważ jednak posiadali też wolną i podlegającą zmianie wolę, pogwałcenie prawa było możliwe.
Rozdział 5 Boża Opatrzność
I. Bóg, który w Swojej nieskończonej mocy i mądrości stworzył wszystkie rzeczy, podtrzymuje, kieruje, włada i rządzi nimi, zarówno wielkimi i małymi, przez opatrzność w najwyższym stopniu mądrą i świętą, w zgodności ze swoją nieomylną wiedzą o wszystkim, co ma nastąpić, oraz niezależnymi i niezmiennymi decyzjami woli. On realizuje Swoje zamiary, dla których wszystko stworzył, aby Jego mądrość, moc i sprawiedliwość wraz z Jego nieskończoną dobrocią i miłosierdziem można było chwalić i uwielbiać.
II. Nic nie dzieje się z przypadku lub poza sferą Bożej opatrzności. Ponieważ Bóg jest pierwotną przyczyną wszystkich wydarzeń, dlatego też dzieją się one niezmiennie i nieomylnie według Jego postanowienia i wiedzy o wszystkim, co ma nastąpić. Tymi postanowieniami i wiedzą wszelkie wydarzenia są związane. Jednak przez Swoją opatrzność Bóg tak kieruje nimi, że wtórne przyczyny, wynikające albo z określonych praw, albo niezależnie, albo też w zależności od innych przyczyn, odgrywają swoją rolę w ich realizacji.
III. Bóg w Swojej opatrzności posługuje się różnymi środkami. Może jednak działać bez nich, nie zważając na nie, a także wbrew nim, jeśli tak Sobie upodoba.
IV. Boża wszechmogąca władza, niezgłębiona mądrość, nieskończona dobroć, jest tak nieskończenie wielka i wszystko przewyższająca, że zarówno upadek pierwszego człowieka w grzech, jak również wszystkie inne grzeszne działania aniołów i ludzi, dzieją się zgodnie z Jego suwerennymi planami. Nie znaczy to, że Bóg bez zastrzeżeń pozwala na różne wydarzenia, albowiem rozmaitymi sposobami mądrze i w pełni swej władzy ogranicza, porządkuje i rządzi grzesznymi działaniami, tak, że realizują one Jego święte plany. Jednakże grzeszność działań pochodzi jedynie od stworzeń, a nie od Boga, ponieważ jako najwyższa świętość i sprawiedliwość, On ani nie jest, ani nie może być przyczyną grzechu, ani nie może go zaaprobować.
V. Bóg, który jest najwyższą mądrością, sprawiedliwością i łaską, pozwala czasami, aby Jego dzieci wystawione zostały na pokuszenie i aby doświadczyły grzeszności własnych serc. Czyni to, aby ich karcić za grzechy, które popełnili, aby nauczyć ich pokory, odsłaniając im ukryte siły zła i zwodniczość panującą w ich sercach, aby wreszcie uświadomili sobie potrzebę polegania na Nim zawsze i w pełni, i aby pomóc im strzec się grzechu w przyszłości – oraz dla wielu innych prawych i świętych celów.
VI. Bóg jako sprawiedliwy sędzia inaczej postępuje ze złymi i bezbożnymi ludźmi. Z powodu ich grzechów zaślepia i zatwardza ich serca. Wstrzymuje Swoją łaskę, która mogłaby oświecić ich umysły i skruszyć ich serca. Czasem odbiera dary, których im udzielił. Stawia ich również w sytuacjach, w których ich złe serca ulegają grzechowi. Zostawia na pastwę własnego, wrodzonego zepsucia, pokuszeń świata oraz władzy szatana. W konsekwencji ich serca stają się zatwardziałe przez te same rzeczy, których Bóg używa do zmiękczania serc innych.
VII. Boża opatrzność dosięga wszystkich stworzeń, ale w szczególności odnosi się do Jego Kościoła. Opatrzność kieruje wszystkimi rzeczami dla dobra Kościoła
Większy Katechizm Westminsterski
Pytanie 14. Jak Bóg wykonuje swoje zrządzenia?
Bóg wykonuje swoje zrządzenia w dziełach stworzenia i opatrzności, zgodnie ze swoją nieomylną przedwiedzą oraz dobrowolnym i niezmiennym zamysłem swojej woli.
D. Dzieło stworzenia
Pytanie 15. Czym jest dzieło stworzenia?
Dziełem stworzenia jest to, że Bóg na początku słowem swojej mocy uczynił z niczego świat oraz wszystkie rzeczy na nim, a zrobił to dla siebie samego, w ciągu sześciu dni i wszystko uczynił bardzo dobrym.
Pytanie 16. Jak Bóg stworzył aniołów?
Bóg stworzył wszystkich aniołów jako duchy, nieśmiertelne, święte, wyróżniające się nadzwyczajną wiedzą, potężne w mocy, aby wykonywały jego przykazania i chwaliły jego imię. Stworzył je jednak jako podlegające zmianom.
Pytanie 17. Jak Bóg stworzył człowieka?
Po tym, jak Bóg uczynił wszystkie inne stworzenia, stworzył człowieka jako mężczyznę i kobietę. Ukształtował ciało mężczyzny z prochu ziemi, a kobiety z żebra mężczyzny, obdarzył ich żywymi, rozumnymi i nieśmiertelnymi duszami. Uczynił ich na swój obraz w wiedzy, sprawiedliwości i świętości. Sprawił, że mieli prawo Boże wypisane w swoich sercach i zdolność do jego wypełniania oraz władzę nad stworzeniami. Byli oni jednak zdolni do upadku.
E. Dzieła opatrzności Bożej
Pytanie 18. Czym są dzieła opatrzności Bożej?
Dziełami opatrzności Bożej jest jego najświętsze, najmądrzejsze i najpotężniejsze zachowywanie jego stworzeń oraz zarządzanie nimi; a także kierowanie ich i wszystkich ich czynów ku swojej chwale.
Pytanie 19. Czym jest Boża opatrzność w stosunku do aniołów?
Bóg w swojej opatrzności pozwolił niektórym aniołom z własnej woli i nieodwracalnie upaść w grzech oraz potępienie, ograniczając oraz kierując to wydarzenie i wszelkie ich grzechy, tak by służyły jego chwale. Resztę aniołów utwierdził w świętości i szczęściu, angażując ich wszystkich zgodnie ze swoim upodobaniem w sprawowanie jego władzy, miłosierdzia i sprawiedliwości.
Pytanie 20. Czym była opatrzność Boża względem człowieka w stanie, w jakim został stworzony?
Opatrznością Bożą względem człowieka w stanie, w jakim został stworzony, było: umieszczenie go w raju, aby go doglądał, udzielenie przyzwolenia, żeby spożywał owoce ziemi, poddanie stworzeń pod jego panowanie oraz ustanowienie małżeństwa jako pomocy dla niego; obdarzenie człowieka społecznością z Bogiem, ustanowienie szabatu; wejście z człowiekiem w przymierze życia, którego warunkiem było osobiste, doskonałe i nieustanne posłuszeństwo, a którego rękojmią było drzewo życia, i wreszcie zakazanie człowiekowi spożywania z drzewa poznania dobra i zła pod groźbą śmierci.
Zobacz w temacie
